Tenhemelopneming van Maria en over het innerlijk gebed

Dierbare broeders en zusters,

We staan nog in het licht van het feest van Maria Tenhemelopneming, een feest van hoop. Maria is in het Paradijs aangekomen en dat is onze bestemming: wij kunnen allemaal in het Paradijs komen. De vraag is, hoe. Maria is er; Zij is “degene die geloofd heeft dat tot vervulling zal komen wat haar vanwege de Heer gezegd is”, zegt het Evangelie (Lc. 1, 45)[b:Lc. 1, 45]. Maria heeft dus geloofd, Zij heeft zich aan God toevertrouwd, Zij is met haar volle wil toegetreden tot de wil van de Heer en was zo werkelijk op de rechte weg, de weg naar het Paradijs. Geloven, zich toevertrouwen aan de Heer, toetreden tot Zijn wil: dat is het wezenlijke doel.

Vandaag zou ik niet willen spreken over heel deze geloofsweg, doch uitsluitend over een beperkt aspect van het gebedsleven, dat een leven van contact met God is, namelijk de meditatie. En wat betekent meditatie? Dat betekent “in herinnering brengen” wat God gedaan heeft en Zijn talloze weldaden niet vergeten ((Vgl. Ps. 103, 2; b))[[b:Ps. 103, 2]]. Dikwijls zien wij alleen de negatieve dingen; wij moeten ook de positieve in ons geheugen bewaren, de gaven die God ons gegeven heeft, aandachtig zijn voor de positieve tekens die van God komen en ze in herinnering brengen. We spreken dus over een vorm van gebed die in de christelijke traditie “innerlijk gebed” genoemd wordt. We kennen gewoonlijk het gebed met woorden, en natuurlijk moeten hart en geest in dat gebed ook aanwezig zijn, maar vandaag spreken wij over een meditatie die niet uit woorden bestaat, maar die een contactneming is van onze geest met Gods hart. En hier is Maria een zeer realistisch voorbeeld. De evangelist Lucas herhaalt meermaals “Maria bewaarde al deze woorden in haar hart en overwoog ze bij zichzelf” (Lc. 2, 19)[b:Lc. 2, 19] ((Vgl. Lc.2, 51; b))[[b:Lc.2, 51]]. Als iemand die waakt, die niet vergeet, is Zij aandachtig voor al wat de Heer Haar gezegd en gedaan heeft, en mediteert Zij, dat wil zeggen, Zij neemt contact met verschillende dingen, Zij verdiept ze in Haar hart.

Zij die dus “geloofd heeft” wat de Engel haar heeft aangekondigd en die zich tot werktuig heeft laten maken zodat het eeuwige Woord van de Allerhoogste zou kunnen mens worden, heeft het bewonderenswaardige wonder van de Goddelijk-menselijke geboorte ook in Haar hart ontvangen, Zij heeft erover gemediteerd, Zij is in Haar overweging blijven stilstaan bij wat God in Haar aan het bewerken was, om de Goddelijke wil in Haar leven te ontvangen en te beantwoorden. Het mysterie van de menswording van Gods Zoon en van Maria’s moederschap is zo groot dat het van Maria een proces vereist van verinnerlijking, Maria probeert het beter te begrijpen, er de zin van te vatten, de aspecten en implicaties van te begrijpen. Zo heeft Maria, dag na dag, in de stilte van het gewone leven, de bewonderenswaardige gebeurtenissen waarvan Zij getuige geweest is, in Haar hart blijven bewaren, tot en met de extreme beproeving van het kruis en de heerlijkheid van de verrijzenis. Maria heeft Haar leven, Haar dagelijkse taken, Haar zending als Moeder ten volle beleefd maar Zij heeft in zich ook een innerlijke ruimte weten te bewaren om na te denken over het woord en de wil van God, over wat in Haar plaatsvond, over de mysteries van het leven van Haar Zoon.

In onze tijd worden wij opgeslorpt door talloze activiteiten en bezigheden, zorgen en problemen; men probeert dikwijls de dag te vullen, zonder een ogenblik stil te staan en na te denken en zijn geestelijk leven, het contact met God te voeden. Maria leert ons dat het noodzakelijk is in onze dagen met al onze activiteiten, momenten te vinden om ons in stilte terug te trekken en te mediteren over wat de Heer ons wil leren, over de manier waarop Hij aanwezig is in de wereld en in ons leven werkzaam is: bekwaam zijn een ogenblik stil te staan en te mediteren. De heilige Augustinus vergelijkt de meditatie van de mysteries van God met het opnemen van voedsel en gebruikt een woord dat in heel de christelijke traditie terugkeert: “herkauwen”, dat wil zeggen dat de mysteries van God voortdurend in ons moeten weerklinken zodat we er vertrouwd mee worden, ons leven richting geven, ons voeden zoals het nodige voedsel ons voedt. De heilige Bonaventura[d:330] zegt met betrekking tot de woorden van de Heilige Schrift, dat zij “altijd moeten herkauwd worden om kunnen gesmaakt te worden en er onze geest vurig op toe te leggen” ed. Quaracchi 1934, p. 218[[1432]]. Mediteren betekent dus in ons een toestand van stille overpeinzing creëren, van innerlijke stilte, om na te denken, om de mysteries van ons geloof en wat God in ons bewerkt, te verwerken; en niet alleen de dingen die komen en gaan. We kunnen op verschillende manieren “herkauwen”, bijvoorbeeld door een kort stukje uit de Heilige Schrift te nemen, vooral uit de Evangeliën, de Handelingen van de Apostelen, de Brieven van de apostelen, of ook een bladzijde van een geestelijke schrijver die ons dichter bij Gods werkelijkheid en bij onze tijd brengt, ons daarbij laten adviseren door een biechtvader of geestelijke leider, lezen en nadenken over hetgeen we gelezen hebben, er blijven bij stilstaan, proberen te begrijpen, te begrijpen wat ons dit zegt, wat dit vandaag zegt, onze ziel openen voor wat de Heer ons wil zeggen en leren. Ook de rozenkrans is een meditatief gebed: bij het herhalen van het Weesgegroet, worden we uitgenodigd een bepaald mysterie te herdenken en erover na te denken. Maar we kunnen ook blijven stilstaan bij een intense geestelijke ervaring, bij woorden die ons getroffen hebben in de Eucharistie op de zondag. U ziet dus dat er vele manieren zijn om te mediteren en zo contact te nemen met God, tot God te naderen en zo onderweg te zijn naar de Paradijs.

Dierbare vrienden, de volharding om aan God tijd te geven is een fundamenteel element voor de geestelijke groei; het zal de Heer zelf zijn die ons smaak zal geven in Zijn mysteries, in Zijn woorden, Zijn aanwezigheid en werking, die ons laat voelen hoe mooi het is wanneer God met ons spreekt; dat zal ons dieper laten begrijpen wat Hij van ons wil. Op het einde – en dat is precies het doel van meditatie: ons steeds meer in Gods handen overgeven, met vertrouwen en liefde, ervan verzekerd dat wanneer we Zijn wil doen, wij uiteindelijk werkelijk gelukkig zijn.