Zaligsprekingen kunnen een maatstaf voor geluk worden

Beste broeders en zusters, een fijne zondag!

De liturgie van vandaag verkondigt een prachtige passage uit de Blijde Boodschap dat Jezus aan heel de mensheid brengt: het evangelie van de zaligsprekingen (Mt. 5, 1-12)[b:Mt. 5, 1-12]. Het zijn lichten die de Heer ontsteekt in de duisternis van de geschiedenis en die het heilsplan zichtbaar maken dat de Vader tot voltooiing brengt door de Zoon, in de kracht van de Heilige Geest.

Op de berg geeft Christus zijn leerlingen de nieuwe wet, niet langer geschreven op stenen tafelen. Het is een wet die ons leven vernieuwt en het goed maakt, ook wanneer de wereld ons teleurgesteld heeft en vol ellende lijkt. Alleen God kan de armen en bedroefden werkelijk zalig noemen, omdat Hij het hoogste goed is dat zich met oneindige liefde aan allen schenkt. Alleen God kan hen vervullen die hongeren en dorsten naar gerechtigheid en vrede, omdat Hij de rechtvaardige rechter van de wereld is en de bron van de eeuwige vrede. Alleen in God vinden de zachtmoedigen, de barmhartigen en de zuiveren van hart hun vreugde, omdat Hij de vervulling is van hun verlangen. In vervolging is God de bron van verlossing; in leugenachtigheid is Hij het vaste anker van de waarheid. Daarom verkondigt Jezus: “Verheug u en juich!”

Deze zaligsprekingen blijven alleen een paradox voor wie meent dat God anders is dan hoe Christus Hem openbaart. Wie verwacht dat hoogmoedigen altijd de aarde zullen beheersen, staat verbaasd over de woorden van de Heer. Wie gewend is te denken dat geluk het voorrecht is van de rijken, kan menen dat Jezus zich vergist. De vergissing ligt echter precies in het gebrek aan geloof in Christus. Hij is de arme die zijn leven met allen deelt, de zachtmoedige die standhoudt in het lijden, de vredestichter die tot de dood toe vervolgd wordt aan het kruis.

Zo verheldert Jezus de betekenis van de geschiedenis. Zij wordt niet geschreven door overwinnaars, maar door God, die haar tot voltooiing brengt door de verdrukten te redden. De Zoon kijkt naar de wereld met de liefde van de Vader. Daartegenover staan, zoals paus Franciscus heeft gezegd, “de experts in illusie. Wij moeten hen niet volgen, want zij zijn niet in staat ons hoop te geven”. God daarentegen schenkt deze hoop juist aan hen die door de wereld als hopeloos worden afgeschreven.

Daarom, beste broeders en zusters, worden de zaligsprekingen voor ons een maatstaf voor geluk. Zij nodigen ons uit ons af te vragen of wij geluk zien als iets dat gekocht moet worden of als een gave die gedeeld wordt; of wij het zoeken in dingen die verbruikt worden of in relaties die ons vergezellen. Omwille van Christus en dankzij Hem wordt de bitterheid van beproevingen omgevormd tot de vreugde van de verlosten. Jezus spreekt niet over een verre troost, maar over een blijvende genade die ons altijd draagt, vooral in tijden van beproeving.

De zaligsprekingen verheffen de nederigen en verstrooien de hoogmoedigen in hun diepste gedachten.

Daarom vragen wij de voorspraak van de Maagd Maria, dienares van de Heer, die door alle generaties zalig wordt genoemd.

Na het Angelus

Beste broeders en zusters,

Ik heb het zeer verontrustende nieuws ontvangen over een toename van de spanningen tussen Cuba en de Verenigde Staten van Amerika, twee buurlanden. Ik sluit mij aan bij de oproep van de Cubaanse bisschoppen en nodig alle verantwoordelijken uit om een oprechte en doeltreffende dialoog te bevorderen, zodat geweld en elke handeling die het lijden van het dierbare Cubaanse volk zou vergroten, vermeden worden. Moge Onze-Lieve-Vrouw van Liefde van El Cobre, patrones van Cuba, alle kinderen van dat geliefde land bijstaan en beschermen.

Volgende vrijdag beginnen de Winter Olympische Spelen van Milaan-Cortina, gevolgd door de Paralympische Spelen. Ik wens de organisatoren en alle atleten van harte het beste toe. Deze grote sportevenementen brengen een krachtige boodschap van broederschap en doen de hoop op een wereld in vrede herleven. Dit is ook de betekenis van het Olympisch bestand, een oude traditie die de Spelen begeleidt. Ik hoop dat allen die vrede tussen de volkeren ter harte gaat en die verantwoordelijkheid dragen, deze gelegenheid zullen aangrijpen om concrete stappen van ontspanning en dialoog te zetten.

Vandaag is het in Italië de Nationale Dag voor Burgerlijke Slachtoffers van Oorlog en Conflicten in de Wereld. Helaas blijft dit initiatief tragisch actueel. Elke dag vallen er meer burgerlijke slachtoffers door gewapende acties, handelingen die openlijk de moraal en het recht schenden. De doden en gewonden van gisteren en vandaag zullen werkelijk geëerd worden wanneer aan deze onaanvaardbare onrechtvaardigheid een einde komt.

Ik verzeker mijn gebed voor de overledenen en voor allen die lijden als gevolg van de stormen die Portugal en Zuid-Italië de voorbije dagen hebben getroffen. Laten wij ook het volk van Mozambique niet vergeten, dat zwaar werd getroffen door overstromingen.

Ik groet u allen, beste Romeinen en pelgrims uit verschillende landen.

In het bijzonder verheug ik mij over de aanwezigheid van de leden van de beweging Luce-Vita uit het bisdom Siedlce in Polen, vergezeld door hun hulpbisschop. Ik groet de groepen gelovigen uit Paraná in Argentinië, uit Chojnice, Warschau, Wrocław en Wągrowiec in Polen, uit Pula en Sinj in Kroatië, uit Guatemala-Stad en San Salvador, evenals de studenten van het instituut Rodríguez Moñino uit Badajoz en die uit Cuenca in Spanje. Ook groet ik de vereerders van Onze-Lieve-Vrouw van de Wonderen uit Corbetta, nabij Milaan.

Ik dank u van harte voor uw gebeden en wens iedereen een gezegende zondag toe.