5. Het gebed van de Kerk

Broeders en zusters, goedemorgen en welkom!

In deze catechese gaan we verder[d:573] met onze beschouwing over de conciliaire constitutie over de liturgie, Sacrosanctum Concilium[570]. Vandaag staan we stil bij de kerkelijke dimensie van het liturgisch gebed.

Zoals de apostel Paulus aangeeft, is het de Heilige Geest die ons leert bidden. Sinds de dag van Pinksteren woont de Geest in de Kerk en inspireert Hij al haar activiteiten, en in het bijzonder het gebed. Het leven van de eerste gemeenschap, die na het Pasen van Jezus in Jeruzalem ontstond, is een leven in de Geest dat door de verrezen Heer is geschonken. „Sindsdien“, zo zegt het Concilie, „heeft de Kerk nooit nagelaten om in vergadering bijeen te komen om het paasmysterie te vieren: door ‘in de hele Schrift te lezen wat over Hem ging’ (Lc. 24, 27) [b:Lc. 24, 27], de Eucharistie vieren, waarin de overwinning en de triomf van zijn dood aanwezig worden gemaakt, en God danken „voor zijn onuitsprekelijke gave“ (2 Kor. 9, 15) [b:2 Kor. 9, 15] in Christus Jezus, „tot lof van zijn heerlijkheid“ (Ef. 1, 12) [b:Ef. 1, 12], krachtens de Heilige Geest“. 2e Vaticaans Concilie - Constituties - Sacrosanctum Concilium - Over de heilige liturgie (4 december 1963) : 6[[570|6]]

In onze tijd, in contexten die worden gedomineerd door een efficiëntie- en consumptiementaliteit, kan het gebed iets nutteloos en onbeduidends lijken. In een wereld waar wetenschap en techniek pretenderen alle antwoorden te geven, kan bidden overkomen als een vorm van vlucht. Bovendien wordt het gebed zelfs in veel christelijke gezinnen niet meer doorgegeven, terwijl talrijke mensen het risico lopen het te verwarren met een techniek onder vele andere, van psychologische aard en gericht op persoonlijk welzijn. Het gebed daarentegen, als fundamenteel aspect van ons mens-zijn, verdient het om in zijn ware aard herontdekt te worden.

De constitutie Sacrosanctum Concilium[570] heeft deze noodzaak serieus genomen. En dat verheugde paus Paulus VI ten zeerste, die bij de afkondiging van dit eerste door het Tweede Vaticaans Concilie goedgekeurde document verklaarde: „God op de eerste plaats; het gebed onze eerste plicht; de liturgie de eerste bron van het goddelijke leven dat ons wordt meegedeeld, de eerste school van ons geestelijk leven“ Paus Paulus VI - Toespraken - Tempus Iam Advenit (4 december 1963) : 5[[326|5]]

In de Constitutie verwijst de term „het gebed“ namelijk naar de gehele liturgie. Dit perspectief is doorslaggevend, omdat het de liturgische hervorming heeft gestuurd en de actieve deelname van de gelovigen tot de dragende as ervan heeft gemaakt. De liturgie wordt in de eerste plaats voorgesteld als de plaats van de ontmoeting, van het initiatief van God die zich in zijn Zoon dicht bij de mensheid plaatst, „het Woord dat vlees geworden is, gezalfd door de Heilige Geest“ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - Sacrosanctum Concilium - Over de heilige liturgie (4 december 1963) : 5[[570|5]], waarop wij kunnen antwoorden „door Christus, met Christus en in Christus, in de eenheid van de Heilige Geest”, dat wil zeggen dankzij het „gebed dat Christus, verenigd met zijn Lichaam, tot de Vader opheft”. 2e Vaticaans Concilie - Constituties - Sacrosanctum Concilium - Over de heilige liturgie (4 december 1963) : 84[[570|84]]

Daarom verlangde de heilige Paulus VI vurig dat de Getijden, dat wil zeggen het dagelijkse openbare gebed van de Kerk, dat onlosmakelijk verbonden is met de Eucharistie, het gehele christelijke gebed diep zou doordringen, doen herleven, leiden en tot uitdrukking brengen, en het geestelijk leven van het volk van God doeltreffend zou voeden. vgl: Paus Paulus VI - Apostolische Constituties - Laudis Canticum - Promulgatie van de hervorming van het Getijdengebed in opdracht van het Tweede Vaticaans Concilie (1 november 1970)[[[1250]]]

Opdat dit verlangen werkelijkheid wordt, vraagt de Getijdenliturgie erom steeds meer te worden omarmd en beleefd in het dagelijks leven van de gedoopten en de gemeenschappen. Aan vele mensen die willen leren bidden, in het bijzonder aan de catechumenen, kan zij de weg en de school van het christelijk gebed bieden.

Elke week en elke dag zijn de Eucharistie en de Getijden de adem van het leven van de Kerk, die de Heilige Geest door haar Lichaam laat stromen. In dit gebed „verenigt Christus de hele mensheid met Zichzelf en betrekt Hij haar bij het aanheffen van dit goddelijke loflied“ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - Sacrosanctum Concilium - Over de heilige liturgie (4 december 1963) : 83[[570|83]]; zo worden wij dag na dag steeds meer verbonden met het paasmysterie en naar Hem gevormd.

De heilige Augustinus zegt: „Wanneer wij in het gebed tot God spreken, mogen wij de Zoon niet van Hem scheiden; en wanneer het lichaam van de Zoon bidt, mag het zijn Hoofd niet van zich scheiden; laat dus dezelfde enige Verlosser van zijn lichaam, onze Heer Jezus Christus, de Zoon van God, degene zijn die voor ons bidt, die in ons bidt en tot wie wij bidden. Hij bidt voor ons als onze priester; Hij bidt in ons als ons hoofd; Hij wordt door ons aangeroepen als onze God. Laten wij dus in Hem onze stem herkennen, en Zijn stem in ons”. Paus Johannes Paulus II - Brieven - Over de godsdienstvrijheid (1 september 1980) - LXXXV: PL 37, 1081[[1762|+0]]

De getijdenliturgie, die verbonden is met de eucharistie en waarvan zij het licht voortzet, heiligt de tijd van ons dagelijks leven: ’s ochtends beginnen we de dag met geloof en dankbaarheid; ’s middags vragen we om de kracht van trouw te midden van de inspanningen; ’s avonds, als het werk erop zit, begeleidt de vespers het moment van de zonsondergang; ’s nachts vallen we in slaap en vertrouwen we ons toe aan de vrede van God. Elk uur is een daad van hoop: tijdens onze aardse pelgrimstocht waken wij en wachten wij samen met de hele Kerk op de glorieuze terugkeer van de Heer.

Begroeting pelgrims
Ik groet de Franstalige pelgrims hartelijk. Broeders en zusters, ik nodig u uit om van deze zomertijd, en voor sommigen onder u wellicht van de vakantie, gebruik te maken om uw innerlijk leven te verdiepen door wat meer tijd met de Heer door te brengen in gebed. Al onze activiteiten behoren Hem toe, ook onze vrije tijd en rust, en kunnen geheiligd worden door Zijn aanwezigheid, die ons leidt naar een broederlijke ontmoeting met anderen. Moge God u zegenen.

Ik heet alle Engelstalige pelgrims en bezoekers die vandaag aan de audiëntie deelnemen van harte welkom, in het bijzonder die uit Engeland, Malta en de Verenigde Staten van Amerika. Over u en uw gezinnen roep ik de vreugde en vrede van onze Heer Jezus Christus af. God zegene u allen!

Geliefde broeders en zusters, op deze gedenkdag van de inwijding van de basiliek Santa Maria Maggiore willen we de Heilige Maagd vragen ons te helpen trouw te zijn in het gebed, opdat God altijd de eerste plaats in ons leven inneemt.

Ik groet de Spaanstalige pelgrims van harte. Ik nodig u uit om de Eucharistie en de Getijden te koesteren als grote, eeuwenoude schatten van de Kerk, en dat wij, door onze liefde ervoor, dag na dag ons leven mogen heiligen. Moge God u zegenen. Hartelijk dank.

Ik richt een oprechte groet tot de Chinees sprekenden. Lieve broeders en zusters, moge het gebed, het onmisbare voedsel voor de ziel, uw dagelijkse handelingen ondersteunen. Ik zegen u van harte!

Een hartelijke groet aan alle Portugstalige gelovigen, in het bijzonder aan de groep scouts uit Setúbal en aan de pelgrims uit Rio Grande do Sul. Laten we in onze gezinnen en in onze parochiegemeenschappen het liturgisch gebed nieuw leven inblazen, dat ons als Volk van God op onze weg verenigt. Ik zegen jullie van harte!

Ik groet de gelovigen die Arabisch spreken. Wij zijn geroepen om op elk moment en in elke situatie te bidden, want de Heer Jezus luistert naar ons. En wanneer ons gebed in overeenstemming is met Zijn hart, brengt het wonderen teweeg. Moge de Heer u allen zegenen en u altijd beschermen tegen alle kwaad!

Ik groet de Polen van harte. In deze dagen zijn er vanuit vele Poolse bisdommen pelgrims te voet op weg naar Jasna Góra, die geestelijk worden begeleid door de gelovigen in de parochies. Moge dit getuigenis, de inspanning van de tocht, het gezamenlijk gebed en de ontmoeting met Maria het geloof en de hoop van gezinnen en gemeenschappen versterken. Samen met jullie bid ik voor vrede in de wereld en voor nieuwe priester- en religieuze roepingen. Ik zegen jullie allemaal!

Ik heet de Italiaanstalige pelgrims van harte welkom: ik moedig ieder van jullie aan om trouw te blijven aan jullie plichten, altijd vertrouwend op de hulp van de Heer.

Tot slot gaan mijn gedachten uit naar de jongeren, de zieken en de pasgetrouwden. Ik spoor iedereen aan om standvastig te blijven in de hoop en zich over te geven in de handen van Jezus, die ons met zijn onherroepelijke liefdesoffer heeft gered.

Mijn zegen voor iedereen!