Verkondiging, getuige en aanbidding

Video

Dierbare broeders en zusters,

{...begroeting...}

Wij staan hier op het graf van de heilige Paulus, nederig en groot apostel van de Heer die Hem verkondigd heeft door het woord, van Hem getuigd heeft door het martelaarschap en Hem met heel zijn hart aanbeden heeft. Dit zijn de drie werkwoorden waarover ik in het licht van het woord Gods zou willen nadenken: verkondigen, getuigen, aanbidden.

In de eerste lezing is de sterkte van Petrus en de andere apostelen indrukwekkend. Op het uitdrukkelijk bevel te zwijgen, geen onderricht meer te geven in Jezus’ naam, Zijn boodschap niet meer te verkondigen, antwoorden zij in alle duidelijkheid: “Men moet God meer gehoorzamen dan de mensen”. En het feit gegeseld te worden, beledigd en gevangen genomen, is voor hen geen rem meer. Petrus en de apostelen verkondigen moedig, in alle waarheid, wat zij ontvingen, het Evangelie van Jezus. En wij? Zijn wij in staat het woord Gods te brengen daar waar wij leven? Weten wij over Christus te spreken, over wat Hij voor ons vertegenwoordigt, in het gezin, met de mensen die ons dagelijks leven delen? Geloof vloeit voort uit het luisteren en wordt sterk door de verkondiging.

Maar laat ons een stap vooruit doen: de verkondiging van Petrus en de apostelen gebeurt niet alleen met woorden, de trouw aan Christus raakt hun leven dat veranderd is, dat een nieuwe richting krijgt en het is juist met hun leven dat zij getuigen van het geloof en van de verkondiging van Christus. In het Evangelie vraagt Jezus drie keer aan Petrus, Zijn kudde te wijden, ze te wijden met Zijn liefde en Hij voorzegt hem: “wanneer ge oud zijt zult ge uw handen uitstrekken, een ander zal u omgorden en u brengen waarheen ge niet wilt” (Joh. 21, 18)[b:Joh. 21, 18].Dit woord is vooral tot onze herders gericht: we kunnen Gods kudde niet wijden als we niet aanvaarden door Gods wil geleid te worden, ook waar we niet willen, als we niet bereid zijn door onze zelfgave zonder voorbehoud, zonder berekening, soms ten koste van ons leven, van Christus te getuigen. Doch dat geldt voor iedereen: het Evangelie moet verkondigd en betuigd worden. Ieder van ons zou zich de vraag moeten stellen: hoe getuig ik door mijn geloof van Christus? Heb ik de moed van Petrus en de andere apostelen om als christen te denken, te kiezen en te leven, in gehoorzaamheid aan God? Het geloofsgetuigenis heeft zeker meerdere vormen, zoals een groot fresco met een variatie aan kleuren en schakeringen; daarom is iedereen belangrijk, zelfs degenen die het niet lijken. In het grote plan van God is elk detail belangrijk, zelfs uw getuigenis en het mijne, nederig en klein, zelfs het verborgen getuigenis van een eenvoudig geloof in het dagelijks leven met zijn relaties in het gezin, op het werk, in vriendschap. Er zijn de heiligen van alle dag, “verborgen” heiligen, een soort “middenklasse van heiligheid” waartoe wij allen kunnen behoren. Maar op verschillende plaatsen in de wereld zijn er ook mensen die zoals Petrus en de apostelen lijden omwille van het Evangelie; er zijn mensen die hun leven geven om Christus trouw te blijven door een getuigenis dat getekend is door de prijs van het bloed. Denken wij daar allemaal aan: men kan het Evangelie van Jezus niet verkondigen zonder het concrete getuigenis van zijn leven. Wie ons hoort en ziet, moet aan onze daden kunnen zien wat hij uit onze mond hoort en God daarom loven! Ik denk aan een raadgeving van de heilige Franciscus aan zijn volgelingen: “preek het Evangelie en indien nodig, preek ook met woorden; getuig met uw leven”. Het gebrek aan samenhang tussen wat gelovigen en herders zeggen en doen, tussen hun woord en levenswijze, bedreigt de geloofwaardigheid van de Kerk.

Maar dat alles is slechts mogelijk als wij Jezus Christus erkennen, want Hij is Degene die ons geroepen heeft, die ons uitgenodigd heeft Zijn weg te gaan, die ons gekozen heeft. Het is alleen mogelijk te verkondigen en te getuigen als wij dicht bij Hem zijn, juist zoals Petrus, Johannes en de andere leerlingen rond de verrezen Heer; zij zijn dagelijks bij Hem, zij weten goed wie Hij is, zij kennen Hem. De evangelist benadrukt dat “niemand Hem durfde vragen: “wie zijt Gij?”. Zij weten dat het de Heer is (Joh. 21, 12)[b:Joh. 21, 12]. Dat is voor ons een belangrijk punt: met Jezus een innige band hebben, intimiteit door dialoog en leven, om Hem zo als “de Heer” te kennen en te aanbidden. De passage uit de Openbaring die wij beluisterden, spreekt over aanbidding: de menigte engelen, alle schepselen, levende wezens, de oudsten vallen in aanbidding neer voor Gods troon en voor Christus, het geslachte Lam, aan wie eer, heerlijkheid en lof. (Openb. 5, 11-14)[[b:Openb. 5, 11-14]] Ik zou willen dat wij ons allen die vraag stellen: gij, ik, aanbidden wij de Heer? Gaan wij alleen tot God om te vragen, te danken, of ook om Hem te aanbidden? Wat wil het zeggen God aanbidden? Dat betekent bij Hem leren verwijlen, halt houden om met Hem te spreken en voelen dat Zijn aanwezigheid de meest waarachtige, de beste, de belangrijkste van alle is. Ieder van ons heeft in zijn leven, bewust en soms misschien zonder er zich rekenschap van te geven, een precieze ordening der dingen die hij min of meer belangrijk vindt. De Heer aanbidden betekent Hem de plaats geven die Hij moet hebben; de Heer aanbidden wil zeggen bevestigen, geloven, niet zozeer met woorden, dat alleen Hij echt ons leven leidt; de Heer aanbidden wil zeggen dat wij ten overstaan van Hem overtuigd zijn dat Hij de enige God is, de God van ons leven, van onze geschiedenis.

Dat heeft voor ons leven een consequentie: ons ontdoen van vele kleine en grote afgoden, tot wie we onze toevlucht zoeken, bij wie we niet zelden zekerheid zoeken. Het zijn afgoden die wij dikwijls verborgen houden; ambitie, de smaak van succes, het feit zichzelf in het centrum te plaatsen, de neiging anderen te domineren, de pretentie de enige meester van ons leven te zijn, enkele zonden waaraan we gehecht zijn en vele andere. Vanavond zou ik willen dat in ieders hart een vraag weerklinkt en dat we die oprecht beantwoorden: heb ik aan die verborgen afgod in mijn leven gedacht die mij belet de Heer te aanbidden? Aanbidden is zich ontdoen van zijn afgoden, ook de meest verborgene, en de Heer tot centrum kiezen, tot Koninklijke weg van ons leven.

Dierbare broeders en zusters, de Heer herinnert ons er elke dag aan Hem moedig en trouw te volgen; Hij heeft ons de grote gave gegeven ons tot Zijn leerlingen te kiezen; Hij nodigt ons uit Hem blij te verkondigen als de Verrezene, maar Hij vraagt ons het te doen met het woord en het getuigenis van ons leven, in het dagelijks leven. De Heer is de Ene, de ene God van ons leven en hij nodigt ons uit ons van vele afgoden te ontdoen en Hem alleen te aanbidden. Verkondigen, getuigen, aanbidden. Mogen de Allerzaligste Maagd Maria en de apostel Paulus ons op deze weg helpen en voor ons ten beste spreken.