De verloren zoon

Geliefde broeders en zusters,

Op deze 4e zondag in de Veertigdagentijd wordt het Evangelie verkondigd van de vader en de twee zonen, beter bekend als de parabel van de verloren zoon (Lc. 15, 11-32)[b:Lc. 15, 11-32]. Deze bladzijde van de heilige Lucas is een hoogtepunt in de spiritualiteit en literatuur van alle tijden. Inderdaad, wat zouden onze cultuur, kunst en meer in het algemeen onze beschaving zijn zonder deze openbaring van een God, Vader vol barmhartigheid? Zij blijft ons diep treffen en telkens we haar beluisteren of lezen, kan zij ons steeds nieuwe betekenissen suggereren. Deze Evangelietekst is vooral bij machte ons over God te spreken, ons Zijn gelaat te doen kennen, of beter nog, Zijn hart. Sinds Jezus ons gesproken heeft over de barmhartige Vader, zijn de dingen niet meer zoals vroeger, nu kennen wij God: Hij is onze Vader die ons uit liefde, vrij geschapen heeft en met een geweten begiftigd, die lijdt als wij verkeerde wegen gaan en die feest viert als wij terugkeren. Daarom wordt de relatie met Hem opgebouwd aan de hand van een geschiedenis, analoog aan wat elk kind met zijn ouders overkomt: in het begin is het van hen afhankelijk; vervolgens eist het zijn autonomie op; en uiteindelijk – als de ontwikkeling positief verloopt – komt het tot een rijpe verhouding, gebaseerd op dankbaarheid en ware liefde.

In die fases kunnen wij ook de ogenblikken herkennen van de weg die de mens gaat in zijn verhouding tot God. Er kan een fase zijn als de kindertijd: een godsdienst die gedreven wordt door behoeftes, afhankelijkheid. Stilaan wordt de mens groot en wordt hij zelfstandig, wil hij zich van deze onderwerping losmaken en vrij worden, volwassen, in staat om helemaal alleen te handelen en zijn keuzes autonoom te maken, waarbij hij denkt ook zonder God te kunnen. Deze fase kan, omdat ze delicaat is, naar atheïsme leiden, maar ook dat verbergt dikwijls het verlangen het ware gelaat van God te ontdekken. Gelukkig voor ons, laat God nooit na trouw te zijn en zelfs indien wij weggaan en verloren lopen, blijft Hij ons door Zijn liefde volgen: Hij vergeeft onze fouten en spreekt innerlijk tot ons geweten om ons terug tot Hem te roepen. In de parabel gedragen de twee zonen zich op een tegengestelde manier: de jongste gaat weg en zakt steeds dieper weg terwijl de oudste thuis blijft, maar ook hij heeft een onrijpe relatie met de Vader; inderdaad, wanneer zijn broer terugkeert, is de oudste niet gelukkig – de Vader daarentegen wel – hij maakt zich zelfs kwaad en wil niet binnengaan. De twee zonen vertegenwoordigen twee onrijpe relaties met God: opstandigheid en kinderachtige gehoorzaamheid. Deze twee vormen worden overwonnen door barmhartigheid te ervaren. Alleen door de ervaring vergeven te zijn, door het inzicht dat we bemind worden door een om niet geschonken liefde die groter is dan onze ellende maar ook groter dan onze rechtvaardigheid, treden wij uiteindelijk in een echt kinderlijke en vrije relatie met God.

Geliefde vrienden, overwegen wij deze parabel. Kijken we naar onszelf in de twee zonen en beschouwen wij vooral het hart van de Vader. Werpen we ons in Zijn armen en laten wij ons door Zijn barmhartige liefde opnieuw tot leven brengen. Moge de Maagd Maria, Moeder van barmhartigheid, ons daarbij helpen.