De devotie van de eerste zaterdag: het doeltreffende antwoord op de huidige crisis in de Kerk en de wereld

Hartelijk dank voor de vriendelijke aankondiging. Ik bedank in het bijzonder Zijne Excellentie, de zeer eerbiedwaardige Johannes Willibrordus Maria Hendriks, bisschop van Haarlem-Amsterdam, voor zijn uiterst hartelijke welkom in het bisdom en zijn uitnodiging om vanochtend de pontificale mis te vieren in uw prachtige kathedrale basiliek van Sint-Bavo. Ik ben eveneens zeer dankbaar jegens allen die zich hebben ingezet om mijn bezoek aan het bisdom Haarlem-Amsterdam, gisteren en vandaag, mogelijk te maken. Ik heb gebeden, met name tijdens het opdragen van de Heilige Mis, dat God het bisdom moge zegenen met een nieuwe bloei van het katholieke geloof, zoals dat zo prachtig tot uiting komt in de kathedrale basiliek van Sint-Bavo.

Met u ben ik mij bewust van de uiterst ernstige uitdagingen waarmee de Kerk in een volledig geseculariseerde samenleving wordt geconfronteerd en waarmee ieder van ons in zijn of haar persoonlijke leven te maken heeft. Ik wil met u spreken over de devotie van de eerste zaterdagen, waar Onze-Lieve-Vrouw van Fatima herhaaldelijk om heeft gevraagd, als het doeltreffende antwoord op de huidige crisis in de Kerk en in de wereld. Ik zal ook kort ingaan op de devotie tot de heilige Peregrinus Laziosi als een krachtig middel om goddelijke genade te verkrijgen bij het omgaan met de ernstige ziekte kanker, die de zwarte pest van onze tijd is.

Op 10 december 1925 verscheen de Heilige Maagd Maria, met het Kindje Jezus aan haar zijde en rustend op een stralende wolk, aan de dienares van God Lucia dos Santos, het overlevende herderinnetje van Fatima dat op dat moment postulante was bij de Zusters van Sint-Dorothea in Pontevedra, Spanje. Onze-Lieve-Vrouw legde een van haar handen op de schouder van Lucia en toonde haar met de andere hand haar Onbevlekt Hart, omringd door doornen. Het Kindje Jezus sprak vervolgens deze woorden tot Lucia:

“Heb medelijden met het Hart van uw allerheiligste Moeder, bedekt met doornen, waarmee ondankbare mensen het voortdurend doorboren, en er is niemand die een daad van eerherstel verricht om ze te verwijderen.”

Na deze woorden van het Kindje Jezus, zei Onze Lieve Vrouw:

“Kijk, mijn dochter, naar mijn Hart, omringd door doornen waarmee ondankbare mensen mij elk moment doorboren met hun godslasteringen en ondankbaarheid. Probeer mij tenminste te troosten en zeg dat Ik beloof om op het uur van de dood bijstand te verlenen, met alle genaden die nodig zijn voor de verlossing, aan al diegenen die op de eerste zaterdag van vijf opeenvolgende maanden de biecht afleggen, de Heilige Communie ontvangen, vijf tientjes van de rozenkrans bidden en mij vijftien minuten gezelschap houden terwijl zij mediteren over de geheimen van de rozenkrans, met de intentie om mij eerherstel te brengen."

De woorden van Onze-Lieve-Vrouw verwezen naar het tweede deel van het Geheim of de Boodschap van Fatima, geopenbaard aan de herderskinderen van Fatima op 13 juli 1917, de derde van haar zes verschijningen van mei tot oktober van dat jaar.

Aan het einde van de verschijning op 13 juli toonde Onze-Lieve-Vrouw de drie herderskinderen, de heiligen Francisco en Jacinta Marto en de dienares van God Lucia dos Santos, een begrijpelijkerwijs angstaanjagend visioen van de hel en sprak zij tot hen met de volgende woorden:

“Jullie hebben de hel gezien waar de zielen van arme zondaars naartoe gaan. Om hen te redden, wil God in de wereld de verering van mijn Onbevlekt Hart vestigen. Als er gehoor wordt gegeven aan wat ik jullie zeg, zullen vele zielen worden gered en zal er vrede heersen. De oorlog zal ten einde komen; maar als de mensen niet ophouden God te beledigen, zal er tijdens het pontificaat van Pius XI een nog ergere oorlog uitbreken. Wanneer jullie een nacht zien die verlicht wordt door een onbekend licht, weet dan dat dit het grote teken is dat God jullie geeft dat Hij op het punt staat de wereld te straffen voor haar misdaden door middel van oorlog, hongersnood en vervolging van de Kerk en van de Heilige Vader."

Het visioen van de hel is het eerste deel van het Geheim of de Boodschap.

Onze-Lieve-Vrouw maakte vervolgens duidelijk dat de devotie tot haar Smartelijk en Onbevlekt Hart een devotie van boetedoening is voor de vele en zware zonden die het Allerheiligste Hart van haar Goddelijke Zoon beledigen en daarmee ook haar Hart, dat volmaakt verenigd is met Zijn Allerheiligste Hart. Het eerherstel aan het Heilig Hart van Jezus en het Smartelijk en Onbevlekt Hart van Maria voor de zware belediging die door onze zonden is veroorzaakt, redt zo zielen van de eeuwige dood.

Onze-Lieve-Vrouw maakte vervolgens bekend wat Onze Heer via haar verschijning vroeg. Zij verklaarde:

"Om dit te voorkomen, zal ik komen vragen om de toewijding van Rusland aan mijn Onbevlekt Hart en de Communie tot eerherstel op de eerste zaterdagen. Als aan mijn verzoeken gehoor wordt gegeven, zal Rusland zich bekeren en zal er vrede heersen; zo niet, dan zal het zijn dwalingen over de hele wereld verspreiden en oorlogen en vervolgingen van de Kerk veroorzaken. De goeden zullen de marteldood sterven, de Heilige Vader zal veel te lijden hebben, en diverse volkeren zullen worden vernietigd."

Terwijl Onze-Lieve-Vrouw duidelijk maakte welk groot leed voortvloeit uit het nalaten van de devotie tot haar Onbevlekt Hart, sprak zij ook woorden van hoop:

"Uiteindelijk zal mijn Onbevlekt Hart zegevieren. De Heilige Vader zal Rusland aan mij toewijden, en het land zal zich bekeren, en er zal een periode van vrede aan de wereld worden geschonken. In Portugal zal het dogma van het geloof altijd bewaard blijven, enz."

De woorden van Onze-Lieve-Vrouw over de devotie tot haar Onbevlekt Hart vormen het tweede deel van het Geheim of de Boodschap.

Er is ook een derde deel van het Geheim of de Boodschap, dat de Dienares van God Lucia pas op 3 januari 1944 op schrift heeft gesteld. Zij schreef:

Het Geheim of de Boodschap spreekt over de feitelijke afvalligheid van onze tijd, dat wil zeggen het afkeren van Christus door velen in de Kerk en het geweld en de dood die daaruit voortvloeien. Velen verwerpen in de praktijk de waarheid en de liefde die onophoudelijk en onmetelijk uit het glorieuze, doorboorde Hart van Jezus via het Onbevlekte Hart van Maria stromen, ook al omarmen zij misschien niet direct ketterse leerstellingen. In plaats daarvan omarmen zij de verwarring, de leugens en het geweld van de hedendaagse cultuur. Hun leven is in tegenspraak met de meest fundamentele waarheden van het geloof.

Het is nuttig om twee soorten “uiterlijke vormen” van afvalligheid N.v.d.r.: apostatieN.v.d.r.: apostatie te onderscheiden, zoals deze worden uiteengezet in het Dictionnaire de Théologie Catholique. Afvalligheid kan zich uiterlijk op een expliciete en formele manier manifesteren,

“wanneer de gelovige (de gedoopte) door een categorische verklaring of door handelingen die gelijkstaan aan een verklaring, kenbaar maakt dat hij het katholieke geloof afzweert”.

Dit zou bijvoorbeeld het geval zijn bij een gedoopte katholiek die zich tot het jodendom of de islam bekeert, of die door middel van verklaringen, geschriften en andere middelen bekendmaakt dat hij een vrijdenker of atheïst is, of dat hij behoort tot degenen die een zogenaamde nieuwe kerk stichten die heeft gebroken met de apostolische traditie, of tot degenen die notoir vijandig staan tegenover het katholieke geloof, zoals de vrijmetselaars.

Afvalligheid kan zich ook op een impliciete en interpretatieve manier manifesteren

“wanneer een christen, zonder formeel aan te geven dat hij zijn geloof afzweert en zelfs doet alsof hij de titel ‘christen’ koestert, zich zodanig gedraagt dat men met zekerheid kan concluderen dat hij vervreemd is van het geloof.”

Voorbeelden hiervan zijn degenen die de goddeloze aanvallen op de godsdienst toejuichen, die de herders van de Kerk bespotten, die de instellingen van de Kerk, en vooral haar heilige riten, belachelijk maken, of die wetgeving voorstellen of steunen die in strijd is met de goddelijke wet of tegen de Kerk gericht is.

“In deze uiterlijke vormen, wanneer ze bewust en vooral herhaaldelijk plaatsvinden, ligt het bewijs dat het geloof is verdwenen uit de harten van degenen die zich hieraan schuldig maken. Het is een impliciete afvalligheid.”

Kortom:

“Afvalligheid is een zonde tegen het geloof, omdat zij de geopenbaarde leer verwerpt; tegen de godsdienst, omdat zij God de ware aanbidding ontzegt; tegen de gerechtigheid, omdat zij de beloften van de christen schendt.”

Verwijzend naar een moderne auteur, Jean-François Badet, die afvalligheid “geestelijke zelfmoord” noemt, verklaart het Dictionnaire de Théologie Catholique:

“Deze ‘geestelijke zelfmoord’ is, na de haat tegen God, de ernstigste van alle zonden, want zij scheidt de vermogens van de menselijke ziel, het verstand en de wil, vollediger en definitiever van God dan de fouten die zich louter tegen de morele deugden richten.”

Het is duidelijk dat afvalligheid, hetzij expliciet, hetzij impliciet, de harten wegleidt van het Onbevlekte Hart van Maria en daarmee van het Heilig Hart van Jezus, de enige bron van onze verlossing. In dat opzicht dragen, zoals de Boodschap van Fatima aangeeft, de herders van de Kerk, die op enigerlei wijze meewerken aan afvalligheid, ook door hun stilzwijgen, een zeer zware verantwoordelijkheid.

Het derde deel van het Geheim of de Boodschap beschreef het martelaarschap van degenen die trouw blijven aan Onze Heer, degenen die één van hart zijn, in het Onbevlekte Hart van Onze-Lieve-Vrouw, samen met Zijn Allerheiligste Hart. De Dienares van God Lucia schrijft dat onder de twee armen van

“een groot kruis van ruw bewerkte stammen, als van een kurkboom met de schors … twee Engelen stonden, elk met een kristallen aspersorium (wijwateremmer) in de hand, waarin zij het bloed van de martelaren opvingen en daarmee de zielen besprenkelden die op weg waren naar God.”

Zoals uit de boodschap van Onze-Lieve-Vrouw blijkt, kan alleen het geloof – dat de mens, door de bemiddeling van haar Onbevlekt Hart, in een relatie van eenheid van hart met het Allerheiligste Hart van Jezus plaatst – de mens redden van de straffen die opstand tegen God onvermijdelijk met zich meebrengt voor de daders en voor de hele samenleving. Het is ook duidelijk dat het beleven van het geloof in een volledig geseculariseerde cultuur bereidheid vraagt om onverschilligheid, spot, onbegrip, vervolging, ballingschap en zelfs de dood te aanvaarden, om één te blijven met Christus in de Kerk onder de moederlijke bescherming van de Heilige Maagd Maria. Door de oproep tot eerherstel en boetedoening wijst Onze Lieve Vrouw de weg naar verlossing van de eeuwige dood, de vrucht van de doodzonde.

Wat betreft de devotie van de eerste zaterdagen ontving de Dienares van God Lucia op 15 februari 1926 een tweede visioen van het Kind Jezus, slechts zo’n twee maanden na het visioen van het Smartelijk en Onbevlekte Hart van Maria, met het Kind Jezus aan haar zijde op een stralende wolk. In het visioen van 15 februari 1926, toen de Dienares van God tegen het Kind Jezus opmerkte dat haar biechtvader had verklaard dat het aan de devotie van de eerste zaterdagen in de wereld niet ontbrak, antwoordde Hij:

"Het is waar, mijn dochter, dat veel zielen ermee beginnen, maar weinigen voltooien ze, en degenen die ze wel voltooien, doen dat om de beloofde genaden te ontvangen. Het zou mij meer behagen als zij vijf tientjes met vurigheid zouden bidden, met de intentie om eerherstel te brengen aan het Hart van hun hemelse Moeder, dan dat zij vijftien tientjes op een lauwe en onverschillige manier zouden bidden."

Zowel tijdens de verschijningen van 10 december 1925 als die van 15 februari 1926 heeft Onze Lieve Vrouw de kern van de devotie van de Eerste Zaterdagen duidelijk gemaakt:

1. een diep besef van hoe de zonde Onze Heer en Zijn Onbevlekte Moeder beledigt,
2. een nederig en berouwvol hart dat ernaar streeft eerherstel te brengen voor de begane zonden en de belediging die deze veroorzaken aan Onze Heer en Zijn Onbevlekte Moeder, en
3. vertrouwen in de belofte die met de devotie gepaard gaat, namelijk de belofte van Onze Lieve Vrouw om op het uur van de dood bijstand te verlenen, met alle genaden die nodig zijn voor de verlossing, aan hen die de Eerste Zaterdagen in acht nemen met oprecht berouw en een verlangen naar eerherstel.

De devotie is geen op zichzelf staande handeling, maar drukt een levenswijze uit, namelijk de dagelijkse bekering van het hart tot het Allerheiligste Hart van Christus, onder de moederlijke leiding en zorg van het Smartelijk en Onbevlekte Hart van Maria, tot eer van God en het heil van de zielen.

Het feit dat Onze Lieve Vrouw zo nadrukkelijk aandringt op de devotie van de eerste zaterdagen is een prachtige uitdrukking van haar onfeilbare moederlijke liefde. Zij verscheen in Fatima aan de drie herderskinderen en in Pontevedra aan de dienares van God Lucia dos Santos om haar kinderen de weg te wijzen naar bevrijding van de opstand tegen God, die een zware zonde is met als gevolg de eeuwige dood.

Door de verering van het Smartelijke en Onbevlekte Hart van Maria, en met name door de devotie van de Eerste Zaterdagen, wordt de belofte van Onze Heer, gedaan via de profeet Jesaja, vervuld: “Want zoals de aarde haar scheuten voortbrengt en zoals een tuin hetgeen erin gezaaid is doet opspringen, zo zal de Heer God gerechtigheid en lof laten opspringen voor alle volken.” (Jes. 61, 11) [b:Jes. 61, 11] Deze belofte werd allereerst en op de meest volmaakte wijze vervuld in het leven van de Heilige Maagd Maria door haar onvervangbare medewerking aan het mysterie van de verlossende incarnatie. De bedoeling is dat het in elk van onze levens wordt vervuld als medewerkers, samen met de Maagd, de Moeder van God, in het verlossingswerk van haar Goddelijke Zoon. Zoals de heilige Paulus aan het begin van de brief aan de Kolossenzen schreef: "Op het ogenblik verheug ik mij dat ik voor u mag lijden en in mijn lichaam aanvullen wat nog ontbreekt aan de verdrukkingen van de Christus, ten bate van zijn lichaam, dat is de Kerk. Haar dienaar ben ik geworden krachtens het goddelijk ambt, dat mij met het oog op u is verleend, om namelijk het woord van God te brengen in heel zijn volheid: om het geheim te verkondigen dat verborgen was voor alle eeuwen en alle generaties, maar dat nu is geopenbaard aan zijn heiligen. Hun heeft God bekend willen maken hoe machtig en hoe wonderbaar dit geheim is onder de heidenvolken. En het luidt: ‘Christus is in u’, en ook: ‘de hoop op een eeuwige heerlijkheid'. Hem verkondigen wij, wanneer wij allen zonder onderscheid vermanen en onderrichten met alle wijsheid die ons gegeven is, om ook allen zonder onderscheid in Christus tot volmaaktheid te brengen." (Kol. 1, 25-28) [b:Kol. 1, 25-28]

Het is niet dat het Offer van Onze Heer op enigerlei wijze gebrekkig is. Het is volmaakt en verschaft goddelijke genade en het eeuwige leven aan allen die zich met Onze Heer verenigen in Zijn Offer. Het enige wat ontbreekt, is onze oprechte deelname aan het Offer van Onze Heer, het dagelijks opnemen van het kruis en het volgen van Hem.

Net zoals de Heilige Maagd Maria, Moeder van God, op een volstrekt unieke wijze deelneemt aan het werk van de verlossende incarnatie, namelijk door God de Zoon in haar Onbevlekte Schoot te ontvangen door de overschaduwing van de Heilige Geest, zo worden ook wij geroepen om medewerker van Christus in de waarheid te zijn. Ieder van ons is, in overeenstemming met onze roeping en met de bijzondere gaven waarmee God ons tot leven heeft geroepen, geroepen om samen te werken met de goddelijke genade en zo God te verheerlijken en te werken aan de verlossing van de wereld. De Heilige Maagd Maria is Mede-Verlosseres N.v.d.r.:Co-redemptrixN.v.d.r.:Co-redemptrix, dat wil zeggen dat zij op een unieke wijze deelneemt aan het verlossingswerk van Onze Heer. Wij zijn, krachtens het doopsel en het vormsel, medeverlossers, dat wil zeggen dat wij deelnemen aan het verlossingswerk van Onze Heer door het deel van Zijn wijngaard te heiligen dat Hij aan onze zorg heeft toevertrouwd.

Zoals het verhaal van de wedervondst van Onze Heer in de Tempel ons leert, koesterde de Maagd, Moeder van God, het mysterie van de verlossende incarnatie altijd in haar hart. Zij trekt onze harten op moederlijke wijze naar haar Onbevlekt Hart, opdat wij onze harten steeds volmaakter mogen overgeven aan het Heilig Hart van Jezus, en in ons hart het grote mysterie mogen koesteren van Christus die in ons leeft door de inwoning van de Heilige Geest. Zo zullen wij, onder de moederlijke zorg van Onze Lieve Vrouw, in de wereld een krachtig getuigenis afleggen van Christus, van Zijn goddelijke waarheid en goddelijke liefde, zelfs ten koste van onverschilligheid, spot, onbegrip, vervolging en de dood. Zo zal, door Gods genade, op voorspraak van de Moeder van God, de heilige Jozef, haar meest kuize echtgenoot, en alle heiligen, al het kwaad van deze tijd worden overwonnen en zal de wereld worden voorbereid om de Bruidegom te verwelkomen bij Zijn komst op de Laatste Dag.

Na de vraag-en-antwoordronde na mijn presentatie krijgt u de gelegenheid om een relikwie van de botten van de heilige Peregrinus Laziosi te vereren. De heilige Peregrinus, in 1260 geboren in een welgestelde familie in Forlì, Italië, was als jongeman een actief lid van de anti paapse partij. Tijdens een politieke demonstratie, waar de heilige Filippus Benizi door de paus als bemiddelaar naartoe was gestuurd, sloeg Peregrinus de heilige Filippus in het gezicht. Na het incident toonde Peregrinus berouw, bekeerde zich tot het katholicisme en trad uiteindelijk toe tot de religieuze orde van de Dienaren van Maria ofwel de Servieten. Nadat hij tot priester was gewijd, stond hij bekend om zijn uitmuntende manier van preken en om zijn goedheid als biechtvader.

Een van de bijzondere boetedoeningen die hij zichzelf oplegde, was om te blijven staan wanneer het niet nodig was om te zitten. Als hij moe was, leunde hij tegen een koorbank. Op 60-jarige leeftijd kreeg hij een kankergezwel in zijn rechterbeen. Zijn toestand verslechterde zodanig dat de arts besloot zijn been te amputeren. De avond voor de operatie bad de heilige Peregrinus voor een fresco van de kruisiging in de kapittelzaal van het klooster. Hij viel in een diepe slaap, waarin hij leek te zien hoe Jezus van het kruis afdaalde om zijn been aan te raken. De volgende dag, toen de arts de amputatie wilde uitvoeren, kon hij geen spoor van de kanker vinden. Hij stierf aan koorts op 1 mei 1345, op 84-jarige leeftijd. Vanaf het moment van zijn overlijden en begrafenis, en tot op de dag van vandaag, zijn er vele genezingen in verband gebracht met zijn voorspraak. Hij werd in 1726 door paus Benedictus XIII heilig verklaard. Hij is de patroonheilige van kankerpatiënten.

De plaag van kanker lijkt zich in onze tijd steeds verder te verspreiden. Laten we de voorspraak van de heilige Peregrinus van Laziosi inroepen, terwijl we de relikwie van zijn beenderen vereren, ten behoeve van de velen die aan kanker lijden. Laten we de heilige Peregrinus vragen ons te beschermen tegen alle vormen van kanker en artsen en andere zorgverleners te leiden bij hun zorg voor de slachtoffers van kanker. Moge onze verering van de relikwie van de heilige Peregrinus van Laziosi vele zegeningen brengen aan hen die we gedenken terwijl we zijn relikwie vereren.

Laten wij, met harten verenigd met het Onbevlekte Hart van Maria, de liefde tot de Heer richten die de devotie van de Eerste Zaterdagen inspireert, ter eerherstel van de belediging die onze zonden toebrengen aan Zijn Allerheiligste Hart en aan het Onbevlekte Hart van Zijn Maagdelijke Moeder. Laten wij ons toewijden aan de devotie van de Eerste Zaterdagen en aan de levenswijze, de weg van de goddelijke liefde, die hierin tot uitdrukking komt. Laten we erop vertrouwen dat wij door onze zonden te biechten en de Heilige Communie te ontvangen – de volmaaktste gemeenschap van ons hart met het eucharistische Hart van Jezus – en door de overweging van de geheimen van de Heilige Rozenkrans, de geheimen over onze gemeenschap met de Heer - het Mysterie van het Geloof - gezuiverd zullen worden van zonde en gesterkt in de genade om Zijn trouwe “medewerkers in de waarheid” te zijn voor het heil van de wereld.

Hartelijk dank voor uw aandacht. Moge God u en uw gezinnen zegenen.