De apostolische reis naar Frankrijk en de UNESCO

Dierbare broeders en zusters, goedemorgen en welkom!

Vandaag wil ik het met jullie hebben over de apostolische reis naar Frankrijk[d:578] die ik de afgelopen dagen heb gemaakt. Het was een groot geschenk voor mij en voor het volk van God in dat land, en ik dank de Heer daarvoor. Ik spreek nogmaals mijn dankbaarheid uit aan allen die mij hebben ontvangen, zowel de burgerlijke autoriteiten als de herders van de Kerk, en aan de vele, vele mensen die de paus wilden ontmoeten of hem zelfs alleen maar op straat wilden begroeten, als apostel van Christus en boodschapper van vrede. Dank aan iedereen!

Ik wil de gedachten en indrukken – die nog steeds zeer levendig zijn – van dit pastorale bezoek samenvatten rond één groot symbool: de kathedraal van Notre-Dame in Parijs. Daar hebben we, op de middag van de eerste dag, de Vespers van de Heilige Maagd Maria[9968|+0] gevierd, een plechtige en tegelijkertijd feestelijke liturgie, waarin de muziek, het gezang en de schoonheid van de kathedraal de harten deden trillen, verenigd in gebed.

Juist de Notre-Dame kan, met het drama dat zij heeft meegemaakt, symbolisch licht werpen op deze apostolische reis[d:578] en een interpretatiesleutel bieden die ik in één woord zou samenvatten: wedergeboorte.

De kathedraal van Parijs, die nog maar zeven jaar geleden dodelijk gewond leek door een enorme brand, is nu herbouwd en straalt meer dan ooit. Die ramp heeft op alle niveaus een positieve reactie teweeggebracht, sommige meer zichtbaar en praktisch, andere meer verborgen, van spirituele aard.

De restauratie ervan was een bewijs van de mogelijke samenwerking tussen Kerk, Staat, openbare instellingen en het maatschappelijk middenveld. Deze houding heeft het mogelijk gemaakt om zowel de vrijgevigheid van de weldoeners als de vakkennis van de professionals en vakmensen optimaal tot hun recht te laten komen. Synergie ten behoeve van het algemeen welzijn zou de normale werkwijze moeten zijn van instellingen, politieke en maatschappelijke krachten, en van allen die burgerlijke en economische verantwoordelijkheid dragen. Dat is de boodschap die ik heb willen overbrengen aan de Franse autoriteiten[9969|+0], evenals aan de leden van de UNESCO[9967|+0], de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, die haar zetel in Parijs heeft, waarbij ik heb aangegeven wat het fundamentele criterium is waarop deze samenwerking moet worden gebaseerd: de waardigheid van de menselijke persoon.

Maar bovenal is de Notre-Dame een beeld van de Kerk van levende stenen, van het heilige volk van God.

Het is interessant om de viering van de {9968||Vespers] in de kathedraal te vergelijken met de nachtwake van de jongeren die diezelfde avond plaatsvond in het grote Stade de France in Parijs. Twee totaal verschillende plaatsen, en toch twee complementaire gebeurtenissen, bijna spiritueel met elkaar verbonden. Wat verbond hen? De Kerk, die niet uit stenen of beton bestaat, maar uit mensen die Jezus Christus liefhebben omdat zij door Hem zijn bemind. In de Notre-Dame waren er priesters en diakens, gewijde personen, pastoraal werkers; in het stadion was de nieuwe Franse generatie: nieuw – zou ik zeggen – niet alleen qua leeftijd, maar nog meer qua geest, qua vrijheid van hart en geloof. Jongeren die zongen, juichten, maar die ook stil bleven, luisterend. Aandachtige en ontroerde gezichten, die harten toonden die hunkerden naar waarheid en liefde. Tegen hen heb ik met vreugde gezegd: „Jullie zijn de heiligen van Frankrijk!". Die wake was een groot teken van hoop.

Net zoals – in de kleinheid waar God de voorkeur aan geeft – ook de ontmoeting in het Maison Bakhita, een opvanghuis voor verschillende mensen in moeilijkheden: een van de vele plaatsen, vruchten van het Evangelie, waar men zich dagelijks inzet om met liefde de waardigheid van de menselijke persoon te dienen.

Er is echter in de Kerk in Frankrijk al enkele jaren een teken van heropleving waarneembaar, namelijk het opmerkelijke en groeiende aantal jongeren en volwassenen dat om de doop vraagt. Over deze mooie „verrassing" van God vindt momenteel in Parijs een provinciale synodale vergadering plaats, waaraan ik heb mogen deelnemen om de weg van de catechumenen en de neofieten aan te moedigen, samen met de gemeenschappen waartoe zij behoren.

Het hoogtepunt van mijn bezoek aan de hoofdstad was de mis op Place de la Concorde. Daar kwam het teken van de heropleving op verrassende wijze tot uiting: de liturgische bijeenkomst, waarbij op het uitgestrekte plein de priesters, het koor en een aanzienlijke menigte bijeen waren gekomen, strekte zich uit over de hele Avenue des Champs Élysées tot aan de Triomfboog en verder. Op het moment van de communie kon iedereen de eucharistie ontvangen, die overal werd uitgedeeld. Dit is de ware wederopbouw, het herstel van de Kerk dat alleen God kan bewerkstelligen, op voorspraak van de Maagd Maria.

Het was dan ook vanzelfsprekend en een plicht dat ik, na Parijs, als pelgrim naar Lourdes zou gaan om de Moeder van de Kerk, Maria[9977|+0], te vereren, zij die in het uur van het lijden en de dood de lamp van het geloof en de hoop brandend houdt. In Lourdes deelt de Heer, door de moederlijke zorg van de Maagd Maria, aan iedereen – pelgrims en vooral zieken van lichaam en geest – een boodschap van hoop en wedergeboorte mee. Een boodschap die ik openlijk opnieuw heb willen uitdragen[9972|+0]: elk menselijk leven, in welke toestand dan ook, zelfs in de ernstigste kwetsbaarheid, behoudt zijn onschendbare waardigheid en verdient het om verzorgd, begeleid en van het lijden verlicht te worden met menselijk medeleven en met behulp van de middelen die de wetenschap biedt. Daarom vertegenwoordigt Lourdes voor de hele wereld een heiligdom van de beschaving van de liefde. In deze context heb ik enkele slachtoffers van misbruik ontmoet en hen gevraagd mij te helpen om ook aan andere slachtoffers uit te drukken dat ik, en de hele Kerk, bereid zijn naar hen te luisteren en met hen mee te gaan op hun zoektocht naar genezing, door het leed dat in hun leven is aangericht te erkennen en te werken aan de preventie van misbruik.

De derde en laatste etappe van de apostolische reis was de stad Metz, in een regio van Frankrijk en Europa die zwaar geteisterd is door de Tweede Wereldoorlog. Daar was Robert Schuman actief, een van de belangrijkste inspiratoren van het Europese eenwordingsproces. Het hedendaagse Europa is juist ontstaan als vredesproject na de verwoestingen van de oorlog. We kunnen zeggen dat wat er met de brand in de Notre-Dame van Parijs is gebeurd, in Europa met de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. En Europa is herboren, op basis van die beginselen van democratie, solidariteit en broederschap tussen de volkeren, die veel te danken hebben aan zijn christelijke wortels. Ook vandaag kan het Europese project zich op deze fundamenten en met dit „levensbloed" vernieuwen, in een veel meer geglobaliseerde wereld, waar de interreligieuze dialoog een rol van het grootste belang speelt. Daarom heb ik in Metz vertegenwoordigers van verschillende religieuze tradities ontmoet, die in mijn aanwezigheid de „Oproep van Metz" voor dialoog en vrede hebben voorgelezen en ondertekend.

Geliefden, het thema van mijn pastorale bezoek aan Frankrijk was "Pour que le monde ait la vie", "Opdat de wereld het leven hebbe" Vgl: Joh. 6, 51 [[b:Joh. 6, 51]] Het zijn woorden van Jezus, die zijn hele heilsmissie samenvatten en die tijdens de reis ten volle de evangelische betekenis van elke ontmoeting tot uitdrukking brachten. Mogen deze woorden nu ons gebed inspireren, terwijl we God vragen dat deze gebeurtenis van genade overvloedige en blijvende vruchten mag voortbrengen.

Groeten
Ik groet van harte de Franstalige pelgrims uit Canada, Frankrijk en Luxemburg. Ik was onder de indruk van de vurigheid en het enthousiasme waarmee ik in Frankrijk werd ontvangen. Ik dank God en bid dat de herders blijven voldoen aan de verwachtingen van de gelovigen, in het bijzonder die van de jongeren. Ik zegen u van ganser harte!

Ik heet alle Engelstalige pelgrims en bezoekers die vandaag aan de audiëntie deelnemen van harte welkom, in het bijzonder degenen uit Engeland, Ierland, Denemarken, Ghana, Australië, India, Indonesië, de Filippijnen, Maleisië, Sri Lanka en de Verenigde Staten van Amerika. Een speciale groet gaat uit naar de seminaristen van het Pauselijk Iers College en de pelgrims die morgen de diakenwijding van het Pauselijk Noord-Amerikaans College bijwonen. Over u allen en uw gezinnen roep ik de vrede en eenheid van onze Heer Jezus Christus af. God zegene u allen!

Ik richt een hartelijke groet aan de Duitstalige pelgrims. In Lourdes heb ik iedereen uitgenodigd om in de rozenkransmaand oktober te bidden voor vrede onder de volkeren en ook in de harten van alle mensen. Moge Maria, de Koningin van de Vrede, onze voorspreekster zijn.

Ik groet de Spaanstalige pelgrims van harte. Laten we de Heer, op voorspraak van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, vragen om de lamp van het geloof, de hoop en de naastenliefde in ons brandend te houden, en dat wij één mogen zijn in Christus, opdat de wereld in Hem kan geloven. Moge God u zegenen. Hartelijk dank.

Ik richt mijn hartelijke groeten tot de Chinees sprekende mensen. Lieve broeders en zusters, laat de vlam van het geloof in uw gezinnen en parochies opnieuw oplaaien, opdat deze een genade van God voor iedereen moge worden. Ik zegen u van harte!

Met vreugde groet ik alle Portugeestalige pelgrims, in het bijzonder de nieuwe leerlingen van het Colégio Pio Brasileiro! Lieve broeders en zusters, moge het openbare getuigenis van de liefde voor Jezus Christus dat we in Frankrijk hebben gezien, een bron van inspiratie zijn voor de hele Kerk. Laten we ons geloof niet verbergen! De Heer zegene u!

Ik groet de Arabisch sprekende gelovigen. Laten we de vrede van Christus in onze wereld brengen, opdat deze mag leven in hoop en liefde. Moge de Heer u allen zegenen en u altijd beschermen tegen alle kwaad!

Ik groet de Polen van harte! Dertig jaar geleden heeft de heilige Johannes Paulus II Wincenty Lewoniuk en twaalf metgezellen, martelaren, zalig verklaard. Tot het vergieten van hun bloed verdedigden zij hun verbondenheid met de katholieke Kerk en de eenheid met de opvolger van de heilige Petrus, terwijl zij trouw bleven aan hun eigen oosterse traditie. Aan hun voorspraak vertrouw ik de eenheid van de volgelingen van Christus toe, evenals de katholieken die vandaag de dag vanwege hun geloof worden vervolgd. Geprezen zij Jezus Christus!

OPROEP
Ik richt nu een oproep aan de regio Tigray in Ethiopië:

Ik volg met grote bezorgdheid de situatie in Tigray en in de aangrenzende regio's Afar en Amhara, waar opnieuw vijandelijkheden zijn uitgebroken. Ik richt een oprecht pleidooi tot alle partijen om de weg van de dialoog te kiezen. Gewapende conflicten lossen problemen nooit op, maar maken ze alleen maar erger en laten een spoor van dood, vernietiging en wrok achter. Alleen oprechte dialoog kan de basis leggen voor duurzame vrede.

Het is mijn vurige hoop dat de internationale gemeenschap een genereuze en tijdige bijdrage zal leveren om ervoor te zorgen dat alle humanitaire hulp terechtkomt bij degenen die deze nodig hebben.

Nieuwe Zaligen
Afgelopen zondag zijn in Bologna drie martelaarspriesters zalig verklaard: Ubaldo Marchioni, diocesaan priester, Elia Comini, salesiaan, en Martino Capelli, dehoniaan, die in 1944, tijdens een dramatische fase van de Tweede Wereldoorlog, werden vermoord vanwege de minachting van de nazitroepen voor hun pastoraat ten gunste van de parochianen. Het ultieme offer van deze dienaren van God toont de christenen van vandaag de moed om hun broeders en zusters bij te staan, vooral in tijden van beproeving.

Ik heet de Italiaanstalige pelgrims van harte welkom, in het bijzonder de Missionarissen, Dochters van de Heilige Familie van Nazareth, de parochie Santa Maria della Valle in Scanno, evenals de parochies van Ferrara di Monte Baldo en Tesero. Verder groet ik het beroepsopleidingscentrum „Artigianelli" uit Fermo, de leerlingen van het gymnasium Visconti uit Rome en die van het gymnasium Gonzaga uit Palermo.

Tot slot gaan mijn gedachten uit naar de jongeren, de zieken en de pasgetrouwden. Moge de maand oktober, die morgen begint, een gelegenheid zijn om de heilige rozenkrans te bidden en deze in het bijzonder op te dragen aan het einde van de oorlogen en het bereiken van vrede.

Mijn zegen aan iedereen.