Wees de vonken van een nieuwe mensheid

Nou, allereerst: een groet aan jullie allemaal! Bedankt dat jullie hier zijn en bedankt dat jullie het geloof delen met heel Madrid en heel Spanje. Wat betreft de eerste vraag over enkele heiligen die voor mij een voorbeeld zijn geweest tijdens mijn jeugd en mijn ontwikkeling, maar ook als bisschop en als paus... U heeft al de heilige Augustinus genoemd – en we weten allemaal dat de heilige Augustinus een zeer belangrijke figuur is voor de hele Kerk –, maar ik heb ook gedacht aan een van de Kerkvaders van de Oosterse Kerk, de heilige Johannes Chrysostomos, wiens naam 'gouden mond' betekent, een titel die deze Kerkvader verdiende omdat hij een zeer mooie welsprekendheid bezat. Vóór zijn doop, die plaatsvond in het jaar 368 n.Chr., studeerde hij filosofie. Daarna wijdde hij zich aan de exegese van de Heilige Schrift, samen met andere jongeren uit Antiochië, zijn geboortestad. Na een periode als kluizenaar stelde hij zich ten dienste van de Kerk als priester en later als bisschop. En hier maak ik van de gelegenheid gebruik om tegen jullie allemaal te zeggen: wees nooit bang om na te denken over een roeping tot het priesterleven, het religieuze leven of andere diensten in de Kerk! Want Johannes Chrysostomos, die deze liefde voor het Woord van God in zijn hart droeg, gaf, nadat hij priester en bisschop was geworden, een zeer groot getuigenis, vooral door de samenhang in zijn leven. Als hij predikte, was dat omdat hij die boodschap leefde. Persoonlijk ben ik vooral onder de indruk van zijn catechese, zijn preken, zijn homilieën en zijn geschriften, die de liefde voor de waarheid en de rechtschapenheid van zijn leven verenigen. Maar hij had ook veel moed. Hij was niet bang om voor de keizer te spreken, om dingen te zeggen die in het teken stonden van gerechtigheid en niet alleen om de ander te behagen. Hij was een man van zijn woord.

Een andere heilige aan wie ik heb gedacht, is de heilige Thomas van Villanova, een augustijner, die ook geroepen werd om herder van de Kerk te worden. Hij was Spanjaard. Hij studeerde aan de Universiteit van Alcalá en won door zijn wijsheid de achting van keizer Karel V. Vervolgens werd hij benoemd tot bisschop van Valencia en begon hij aan een intensief werk van hervorming van de Kerk, vooral van de geestelijkheid, waarbij hij zijn broeders aanspoorde tot volharding in het gebed, in een leven van kuisheid en in gehoorzaamheid. Vanwege zijn vurige naastenliefde staat hij tot op de dag van vandaag bekend als "de bisschop van de armen". Deze naastenliefde heeft mij namelijk gesterkt in tijden van beproeving en in tijden van dienstbaarheid.

Een andere metgezel op mijn weg is de heilige Toribio de Mogrovejo, eveneens een Spanjaard. In de zestiende eeuw was hij missionaris in Peru, waar hij zich met grote ijver toelegde op de evangelisatie en de lokale talen bestudeerde. De heilige Toribio verbond een intens gebedsleven met zijn inzet voor gerechtigheid, vooral tegen het misbruik en de corruptie van zijn tijd. Daarom is hij voor mij een voorbeeld van toewijding aan het volk, vooral aan de allerarmsten, in de naam van Christus.

Toen ik het leven van deze heiligen, zoals de heilige Augustinus, overwoog, zei ik tegen mezelf: als zij het konden, waarom ik dan niet? (cf. Belijdenissen, VIII, 27). Een vraag die ik ook graag aan jullie toevertrouw, waarbij ik jullie uitnodig om voorbeelden van een goed leven te kiezen, die zowel voor jullie als voor anderen aantrekkelijk zijn.

Wat betreft de jaren die ik in Peru heb doorgebracht, als missionaris en later als bisschop, herinner ik me vooral het geloofsgetuigenis van de mensen, getekend door vele moeilijkheden, maar vol hoop. Juist de ontmoeting met de wonden en ook met de vreugden van het volk heeft mij doen groeien op de weg van de navolging van Jezus. Terwijl ik het evangelie verkondigde, werd ook ik zelf getransformeerd door het evangelie, getransformeerd door het leven en het geloof van deze volkeren, die vaak materieel zeer arm waren, maar rijk aan geloof. En door dit geloof in het woord van de Heer te ervaren, heb ik gezien hoe het Woord van God conflict in vrede kan veranderen. Het kan een bron van verzoening, vrede en gerechtigheid zijn.

Ten eerste kunnen we het hebben over hoe we naar deze stem van God kunnen luisteren, hoe we kunnen onderscheiden of het werkelijk God is die spreekt of iets anders, een andere aantrekkingskracht, een andere moeilijkheid.

Om de stem van God te herkennen, kan stilte ons in de eerste plaats helpen; ik denk dat het heel belangrijk is dat ieder van ons het vermogen ontwikkelt om in stilte te zijn. Vaak lopen we met koptelefoons op, met muziek, met afleiding, en weten we niet hoe we in stilte moeten zijn. Ik denk dat het vaak juist in deze ervaring van stilte is dat God tot ons kan spreken of dat we de stem van God kunnen onderscheiden. Wanneer we stilte zoeken, beslissen we waar we niet naar luisteren en door welke geluiden we ons niet laten afleiden. Door ons te bevrijden van het geraas van duizend stemmen, erkennen we dat sommige onze verlangens misleiden, andere ons kopen zonder ons te voeden, weer andere uit eigenbelang spreken. In de stilte begrijpen we dat ideologieën voorbijgaan, terwijl de waarheid blijft. Hier wil ik ook het belang van het zoeken naar de waarheid benadrukken, want veel stemmen, veel dingen op de sociale media misleiden ons en vertellen ons leugens. Zoek altijd de waarheid! God is de waarheid! Als het je van God wegvoert, is het geen waarheid! Vergeet dat niet!

Ten tweede, wees er zeker van dat God jouw stem, jullie stem goed kent: Hij luistert naar jullie en zal jullie antwoorden. Wees niet bang om uit te drukken wat je in je hart voelt. Er is een psalm die zegt: "Zal Hij die het oor heeft gemaakt, niet horen?" (Ps 94,9). Onze innerlijke dialoog wordt gebed, lofprijzing en smeekbede wanneer deze wordt toevertrouwd aan de Enige die ernaar kan luisteren. Het gebed is een vrije stem, juist omdat het niet spreekt om verantwoording af te leggen, om te bewijzen dat we er klaar voor zijn of om ons belangrijk te laten voelen. Wanneer wij zelf tot gebed worden, antwoordt de Heer ons met zijn Woord, dat voor ons mens is geworden, en bevestigt Hij dat Hij ons met heel zijn wezen liefheeft.

Ten derde is het nodig om naar het Woord te luisteren om de stem van God te herkennen. Het Woord van God leeft, want het is Christus, wiens stem nog steeds weerklinkt in de Kerk, die zijn Lichaam is. Hij vervult alle Geschriften, dat oude en nieuwe testament dat aan de mensen is gegeven als belofte van verlossing. Ook de eucharistische aanbidding, die we vanavond samen beleven, is precies de juiste plek om stil te zijn, het hart te bevrijden en onszelf 'te zijn' voor de Heer, in dialoog met Hem, zodat zijn liefde, die voedsel is geworden voor de hele mensheid, tot uitdrukking komt.

Bovendien, beste jongeren, om anderen te begeleiden bij het ontdekken van de schoonheid van ons geloof, onthoudt u dat niemand van ons als leraar geboren is en dat we voor de Heer allemaal leerlingen zijn. Deel daarom uw spirituele weg en getuig ervan door een coherent leven: de wil om Jezus te volgen zal u voortdurend vernieuwen, vooral op momenten van vermoeidheid. Hierbij is het belangrijk te zien dat niemand alleen is in het geloof in Jezus. Kijk eens hoeveel jullie hier zijn! En zo kunnen we ook, in gemeenschap, in de jeugdgroepen, in het gezin, allemaal leren wat de schoonheid van ons geloof is. Want door jullie spirituele weg te delen, zal de wil om Jezus te volgen jullie voortdurend vernieuwen. Hij loopt in ons tempo en verlicht onze weg. In navolging van het voorbeeld van de Meester: zo nodig ik jullie uit om te handelen, als herders, opvoeders, als vrienden. Als jullie met liefde bidden, zullen jongeren het belang van het gebed inzien. Als jullie branden van geloof, zullen jullie het levende vuur ervan doorgeven. Zoek allemaal in jullie hart dit vuur van Gods liefde! Want daar is de aanwezigheid van Jezus, en de nabijheid van Jezus is zelfs voelbaar op de momenten dat we vallen, want Jezus laat ons niet in de steek. Ook wanneer we een uitgestoken hand zijn, een broederlijke omhelzing, wanneer we kansen zoeken om anderen te dienen en wanneer we zoeken naar manieren om het leven van de ander te raken in zijn wonden, in zijn verdriet, in zijn moeilijkheden. Daar wordt het geloof in Jezus Christus levend, en daar zal Jezus ons helpen elkaar op de weg te ondersteunen.

Nou, gefeliciteerd met je huwelijk, Fernando! Ik heb hier ook andere stellen gezien die gaan trouwen: gefeliciteerd en zegeningen! Want, als ik eerder zei: "Wees niet bang om na te denken over een roeping", dan is het huwelijk ook een roeping. Wees niet bang voor het huwelijk en voor het stichten van een gezin!

Door de eeuwen heen hebben wij christenen in allerlei soorten samenlevingen geleefd en de veranderingen doorgemaakt van de culturen die we hebben gedeeld en helpen vormgeven. Er is een oude tekst, de Brief aan Diognetus, die ons hierover een prachtige inzage biedt: "De christenen zijn in de wereld wat de ziel is in het lichaam." Epistula ad Diognetum, [[1571|+31]] Dit is onze manier van leven: de volgelingen van Jezus zijn altijd tijdgenoten, maar nooit gevangenen van de voorbijgaande tijd. Wij zijn vrij in Christus! En Christus heeft ons bevrijd met zijn liefde. Dankzij deze liefde zijn wij altijd vrij tegenover elke dwang en misleiding. Wij zijn vrij van modegrillen, omdat wij volgelingen van de waarheid zijn; wij staan open voor de toekomst, omdat wij weten dat de dood ons niet te wachten staat. Integendeel, de zin van de geschiedenis culmineert in de eeuwige levensgemeenschap die God voor iedereen bereidt. Vanuit dit perspectief zijn vooral jullie, jongeren, geroepen om de samenleving een nieuwe richting te geven, door protagonisten van de verandering te worden vanuit jullie dagelijkse relaties, wat jullie beleven in het gezin, op de universiteit en op het werk. Als ik jullie zie, beste jongeren, vol van dit door het geloof gemotiveerde enthousiasme, word ik enthousiast bij de gedachte aan het vermogen dat jullie hebben om van Christus te getuigen in de wereld, inclusief de digitale realiteit, om de waarden en de schoonheid van het Evangelie over te brengen. vgl: Christus Vivit, 105[[[7341|105]]] Toespraak ter gelegenheid van...Toespraak ter gelegenheid van het Jubileum van de digitale missionarissen, 29 juli 2025

Ik nodig jullie daarom allemaal uit om samen het zout van de aarde en het licht van de wereld te zijn. (Mt. 5, 13)[[b:Mt. 5, 13]] Om zo te leven, is het allereerst nodig de huidige samenleving te interpreteren en met wijsheid te leven, om haar vervolgens te kunnen transformeren als getuigen van het Evangelie. De jonge christen straalt inderdaad zowel in vreugde als in beproeving, en geeft smaak aan de werkelijkheid omdat hij erin leeft als iemand die van het leven geniet vanuit zijn innerlijk, zonder te verwachten dat rijkdom, plezier of macht hem die smaak geven. Dit is onze vrijheid, die haar bron vindt in het geloof, dat in staat is om licht en goede smaak te geven aan elke samenleving, aan elke menselijke ervaring. Wanneer het leven daarentegen nergens naar smaakt, is het alsof het ons wordt ontnomen: we voelen het niet langer als het onze. Tegenover de leegte van onverschilligheid en conformisme, tegenover het geweld van oorlog en leugens, wees jullie zelf de vonk van een nieuwe mensheid.

En daarom wil ik jullie allemaal een opdracht toevertrouwen: wees menselijk. Ja, wees menselijk!: mannen en vrouwen van vlees en bloed. Geen schijn, maar betrouwbare gezichten. Mensen die gerechtigheid zoeken omdat ze ernaar hunkeren, zoals naar het dagelijks brood. Mensen die een eerlijk en rechtschapen leven nastreven, omdat ze anderen graag aandoen wat ze zouden willen dat anderen hen aandoen. Wees menselijk zoals Christus, de volmaakte mens, de Verrezene, die te allen tijde de geschiedenis met ons deelt. Kijk, terwijl jullie deze toewijding koesteren, naar de apostelen, naar de eerste christenen, bewoners van een heidense wereld. Volg hun voorbeeld en wees missionarissen van het Evangelie in het licht van de materiële en geestelijke armoede van onze tijd, in het volle besef dat ons geloof een levenswijze is die zich voltrekt in de naastenliefde. (Gal. 5, 6)[[b:Gal. 5, 6]] Dit, beste jongeren, is de deugd die de geschiedenis meer dan welke andere ook verandert. Jullie kunnen de geschiedenis veranderen! Doe dat met liefde! Hartelijk dank.