Pasen verdrijft de haat en brengt de machtigen ten val

«Het heilige mysterie van deze nacht (...) verdrijft de haat, verzacht de hardheid van de machtigen, bevordert eendracht en vrede» (Paasproclamatie).

Zo, geliefde broeders en zusters, heeft de diaken aan het begin van deze viering de opgestane Christus geprezen, gesymboliseerd door de paaskaars. Van deze ene kaars hebben wij allen onze lichten aangestoken en, ieder met een vlam ontstoken uit hetzelfde vuur, hebben wij deze grote basiliek verlicht. Het is het teken van het paaslicht, dat ons in de Kerk verenigt als lampen voor de wereld. Op de aankondiging van de diaken hebben wij "amen" geantwoord, waarmee wij onze toewijding aan deze missie hebben bevestigd, en straks zullen wij ons "ja" herhalen door de doopbeloften te hernieuwen.

Dit, geliefden, is een wake vol licht, de oudste in de christelijke traditie, die "moeder van alle wakes" wordt genoemd. Hierin herbeleven we de herdenking van de overwinning van de Heer van het leven op de dood en de onderwereld. We doen dit nadat we de afgelopen dagen, als in één grote viering, de mysteries hebben doorlopen van de Passie van de God die voor ons "een man van smarten" (Jes. 53, 3)[b:Jes. 53, 3] is geworden, "veracht en verstoten door de mensen" (Jes. 53, 3)[b:Jes. 53, 3], gemarteld en gekruisigd.

Bestaat er een grotere naastenliefde? Een grotere vrijgevigheid? De Verrezen Heer is dezelfde Schepper van het universum die, zoals in het begin van de geschiedenis uit het niets ons het bestaan heeft geschonken, zo ook aan het kruis, om ons zijn grenzeloze liefde te tonen, ons het leven heeft geschonken.

De eerste lezing herinnerde ons hieraan met het verhaal van de oorsprong. In het begin schiep God de hemel en de aarde (Gen. 1, 1)[[b:Gen. 1, 1]], waarbij Hij uit de chaos de kosmos voortbracht, uit de wanorde de harmonie, en aan ons, geschapen naar Zijn beeld en gelijkenis, de taak toevertrouwde om er de hoeders van te zijn. En zelfs toen de mens door de zonde niet aan dat plan voldeed, heeft de Heer hem niet in de steek gelaten, maar heeft Hij hem op een nog verrassender manier, in de vergeving, zijn barmhartig gezicht geopenbaard.

Het "heilige mysterie van deze nacht" heeft zijn wortels dus ook daar waar de eerste zonde van de mensheid plaatsvond, en strekt zich door de eeuwen heen uit als een weg van verzoening en genade.

De liturgie heeft ons enkele etappes van deze weg voorgesteld aan de hand van de heilige teksten die we hebben gehoord. Ze heeft ons eraan herinnerd hoe God de hand van Abraham heeft tegengehouden, die op het punt stond zijn zoon Isaak te offeren, om ons te laten zien dat Hij niet onze dood wil, maar veeleer dat wij ons toewijden om, in Zijn handen, levende leden te zijn van een geslacht van geredden. (Gen. 22, 11-12.15-18)[[b:Gen. 22, 11-12.15-18]] Zo heeft Hij ons ook uitgenodigd om na te denken over hoe de Heer de Israëlieten heeft bevrijd uit de slavernij van Egypte, door van de zee, plaats van dood en onoverkomelijk obstakel, de toegangspoort te maken voor het begin van een nieuw en vrij leven. En dezelfde boodschap klonk als een echo terug in de woorden van de profeten, waarin we de lofprijzing van de Heer hoorden als bruidegom die roept en verzamelt (Jes. 54, 5-7)[[b:Jes. 54, 5-7]], bron die de dorst lest, water dat vruchtbaar maakt (Jes. 55, 1.10)[[b:Jes. 55, 1.10]], licht dat de weg naar de vrede wijst (Bar. 3, 14)[[b:Bar. 3, 14]], Geest die het hart verandert en vernieuwt (Ez. 36, 26)[b:Ez. 36, 26].

In al deze momenten van de heilsgeschiedenis hebben we gezien hoe God op de hardheid van de zonde, die verdeelt en doodt, reageert met de kracht van de liefde, die verenigt en nieuw leven schenkt. We hebben ze samen in herinnering gebracht, waarbij we het verhaal afwisselden met psalmen en gebeden, om ons eraan te herinneren dat we, door het Pasen van Christus, "samen met Hem begraven in de dood (...) ook wij in een nieuw leven kunnen wandelen (...) gestorven aan de zonde, maar levend voor God, in Christus Jezus" (Rom. 6, 4-11)[b:Rom. 6, 4-11], gewijd in de doop aan de liefde van de Vader, verenigd in de gemeenschap der heiligen, door genade levende stenen geworden voor de opbouw van zijn Rijk. (1 Pt. 2, 4-5)[[b:1 Pt. 2, 4-5]]

In dit licht lezen we het verhaal van de Verrijzenis, dat we hebben gehoord in het Evangelie volgens Matteüs. Op Paasochtend gingen de vrouwen, hun verdriet en angst overwinnend, op weg. Ze wilden naar het graf van Jezus gaan. Ze verwachtten het verzegeld te vinden, met een grote steen voor de ingang en soldaten die de wacht hielden. Dit is de zonde: een zware barrière die ons afsluit en ons van God scheidt, in een poging Zijn woorden van hoop in ons te laten sterven. Maria van Magdala en de andere Maria lieten zich echter niet intimideren. Ze gingen naar het graf en dankzij hun geloof en hun liefde waren zij de eerste getuigen van de Verrijzenis. In de aardbeving en in de engel, gezeten op de omgeworpen rots, zagen zij de kracht van Gods liefde, sterker dan welke kracht van het kwaad ook, in staat om "de haat te verdrijven" en "de hardheid van de machtigen te breken". De mens kan het lichaam doden, maar het leven van de God van de liefde is eeuwig leven, dat de dood overstijgt en dat geen enkel graf kan gevangen houden. Zo regeerde de Gekruisigde vanaf het kruis, zat de engel op de steen en verscheen Jezus levend aan hen met de woorden: "Vrede zij met u!" (Mt. 28, 9)[b:Mt. 28, 9].

Dit is vandaag, geliefden, ook onze boodschap aan de wereld, de ontmoeting waarvan wij getuigenis willen geven, met de woorden van het geloof en met de werken van de naastenliefde, door met ons leven het "Alleluia" te zingen dat wij met onze lippen verkondigen. vgl: 256, 1[[[880]]] Net als de vrouwen, die zich haastten om de broeders de boodschap te brengen, willen ook wij vanavond vanuit deze basiliek vertrekken om iedereen het goede nieuws te brengen dat Jezus is opgestaan en dat wij, met zijn kracht, opgestaan met Hem, ook een nieuwe wereld van vrede en eenheid tot leven kunnen brengen, als "een menigte van mensen en tegelijkertijd (...) één man, want hoewel er vele christenen zijn, is Christus één." 127,3[[838]]

Aan deze missie wijden zich de broeders en zusters die hier aanwezig zijn, afkomstig uit verschillende delen van de wereld, en die straks het doopsel zullen ontvangen. Na de lange weg van het catechumenaat worden zij vandaag in Christus herboren om nieuwe schepselen te zijn (2 Kor. 5, 17)[[b:2 Kor. 5, 17]], getuigen van het Evangelie. Voor hen, en voor ons allen, herhalen we wat de heilige Augustinus tegen de christenen van zijn tijd zei: "Verkondig Christus, zaai (...), verspreid overal wat je in je hart hebt ontvangen." 116, 23-24[[880]]

Zusters, broeders, ook vandaag de dag ontbreken er geen graven die geopend moeten worden, en vaak zijn de stenen die ze afsluiten zo zwaar en zo goed bewaakt dat ze onbeweegbaar lijken. Sommige onderdrukken de mens in zijn hart, zoals wantrouwen, angst, egoïsme, wrok; andere, als gevolg van die innerlijke, verbreken de banden tussen ons, zoals oorlog, onrechtvaardigheid, de afsluiting tussen volkeren en naties. Laten we ons hierdoor niet verlammen! Veel mannen en vrouwen hebben ze door de eeuwen heen, met Gods hulp, weggerold, misschien met veel moeite, soms ten koste van hun leven, maar met vruchten van het goede waarvan we vandaag de dag nog steeds profiteren. Het zijn geen onbereikbare figuren, maar mensen zoals wij die, gesterkt door de genade van de Verrezen Heer, in liefde en waarheid de moed hebben gehad om te spreken, zoals de apostel Petrus zegt, "met woorden van God" (1 Pt. 4, 11)[b:1 Pt. 4, 11] en te handelen "met de kracht die zij van God hebben ontvangen, opdat God in alles verheerlijkt wordt" (1 Pt. 4, 11)[b:1 Pt. 4, 11].

Laten we ons door hun voorbeeld inspireren en op deze Heilige Nacht hun inzet tot de onze maken, opdat overal en altijd, in de wereld, de paasgeschenken van eendracht en vrede mogen groeien en bloeien.