Gezondheidszorg voor iedereen. Duurzaamheid en gelijkheid

In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
Vrede zij met u.

Goedemorgen allemaal en welkom!

Eminenties,
Excellenties,
Geachte leden van de Academie,
Beste broeders en zusters,

Het is mij een genoegen u voor het eerst te ontmoeten, samen met uw nieuwe voorzitter, monseigneur Renzo Pegoraro. Ik wil u bedanken voor uw wetenschappelijk onderzoek ten dienste van het menselijk leven en voor het werk dat de Pauselijke Academie[d:160] verricht.

Ik waardeer het thema dat u voor de bijeenkomst van dit jaar hebt gekozen zeer: "Gezondheidszorg voor iedereen. Duurzaamheid en gelijkheid". Dit onderwerp is erg belangrijk, zowel vanwege zijn relevantie als vanwege zijn symbolische betekenis. In een wereld die getekend is door conflicten, die enorme economische, technologische en organisatorische middelen opslokken voor de productie van wapens en andere soorten militair materieel, is het immers nog nooit zo belangrijk geweest om tijd, mensen en expertise te besteden aan het beschermen van leven en gezondheid. Met betrekking tot dat laatste heeft paus Franciscus bevestigd dat het "geen consumptiegoed is, maar een universeel recht, wat betekent dat toegang tot gezondheidszorg geen voorrecht mag zijn." Paus Franciscus, Toespraak...Paus Franciscus, Toespraak tot "Artsen met Afrika – CUAMM", 7 mei 2016 Ik dank u dan ook voor de keuze van dit thema.

Het eerste aspect dat ik wil benadrukken, is het verband tussen de gezondheid van iedereen en die van elk individu. Covid-19, de pandemie, heeft dit aangetoond, soms zelfs op harde wijze. Het is inderdaad duidelijk geworden hoezeer wederkerigheid en onderlinge afhankelijkheid ten grondslag liggen aan onze gezondheid en ons leven zelf. Om deze onderlinge afhankelijkheid te bestuderen, is een dialoog nodig tussen verschillende kennisgebieden: geneeskunde, politiek, ethiek, management en andere. Het is als een mozaïek, waarvan het succes afhangt van zowel de keuze van de tegels als de combinatie ervan. Wat gezondheidszorgstelsels en volksgezondheid betreft, gaat het enerzijds om het begrijpen van de verschijnselen en anderzijds om het identificeren van specifieke politieke, sociale en technologische maatregelen die van invloed zijn op het gezin, het werk, het milieu en de samenleving als geheel. Het is dus niet alleen onze verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen om ziekten te behandelen en een rechtvaardige toegang tot gezondheidszorg te waarborgen, maar ook om te erkennen hoe gezondheid wordt beïnvloed en bevorderd door een combinatie van factoren, die in al hun complexiteit moeten worden onderzocht en aangepakt.

In dit verband wil ik nogmaals benadrukken dat we ons niet moeten richten op "onmiddellijke winst, maar op wat het beste is voor iedereen, door geduldig, genereus en ondersteunend te zijn, banden te smeden en bruggen te bouwen, in netwerken te werken en middelen te optimaliseren, zodat iedereen zich hoofdrolspeler en begunstigde van het gezamenlijke werk kan voelen." Paus Leo XIV, Toespraak tot...Paus Leo XIV, Toespraak tot de deelnemers aan het seminar "Over ethiek en bedrijfsadministratie in de gezondheidszorg", 17 november 2025

Hier komen we bij het thema preventie, dat ook een breed perspectief omvat, want de situaties waarin gemeenschappen zich bevinden, zijn het resultaat van sociaal en milieubeleid en hebben een impact op de gezondheid en het leven van de persoon. Als we kijken naar de levensverwachting en de kwaliteit van de gezondheid in verschillende landen en sociale groepen, ontdekken we enorme ongelijkheden. Deze zijn afhankelijk van variabelen zoals het inkomensniveau, het opleidingsniveau en de buurt waarin men woont. Helaas worden we vandaag de dag ook geconfronteerd met oorlogen die gevolgen hebben voor civiele structuren, waaronder ziekenhuizen, wat de ernstigste aanvallen zijn die mensen kunnen uitvoeren op het leven en de volksgezondheid. Er wordt vaak gezegd dat leven en gezondheid voor iedereen even fundamentele waarden zijn, maar deze uitspraak is hypocriet als we tegelijkertijd de structurele oorzaken en het beleid die ongelijkheden bepalen, negeren. In werkelijkheid worden, ondanks verklaringen en uitspraken die het tegendeel beweren, niet alle levens evenzeer gerespecteerd en wordt de gezondheid niet voor iedereen op dezelfde manier beschermd of bevorderd.

Het concept van One health kan ons helpen als basis voor een mondiale, multidisciplinaire en geïntegreerde aanpak van gezondheidskwesties. Het benadrukt de milieudimensie en de onderlinge afhankelijkheid van de verschillende levensvormen en ecologische factoren die hun evenwichtige ontwikkeling mogelijk maken. Daarom is het belangrijk om ons steeds meer bewust te worden van het feit dat het menselijk leven onbegrijpelijk en onhoudbaar is zonder andere schepselen. Om de encycliek Laudato Si'[5000] te citeren: "Wij zijn allemaal met elkaar verbonden door onzichtbare banden en vormen samen een soort universele familie, een sublieme gemeenschap die ons vervult met een heilig, liefdevol en nederig respect." Laudato Si', 89[[5000|89]] Deze benadering sluit nauw aan bij de mondiale bio-ethiek waar uw Academie herhaaldelijk belangstelling voor heeft getoond en die u er goed aan doet te blijven cultiveren.

In termen van overheidsbeleid betekent One health dat gezondheidsoverwegingen moeten worden geïntegreerd in alle beleidsmaatregelen (vervoer, huisvesting, landbouw, werkgelegenheid, onderwijs, enzovoort), aangezien gezondheidskwesties elk aspect van het leven raken. We moeten dus ons begrip en onze bevordering van het algemeen belang versterken, zodat dit niet wordt geschonden onder druk van specifieke individuele of nationale belangen.

Het algemeen belang – een van de fundamentele principes van de sociale leer van de Kerk[d:48] – dreigt een abstract en irrelevant begrip te blijven als we niet erkennen dat het geworteld is in het bevorderen van hechte relaties tussen mensen en banden tussen leden van de samenleving. Dit is de basis waarop een democratische cultuur kan groeien, een cultuur die participatie aanmoedigt en in staat is efficiëntie, solidariteit en rechtvaardigheid te verenigen. We moeten de fundamentele houding van zorgzaamheid als steun en nabijheid tot anderen herontdekken, niet alleen omdat iemand in nood is of ziek is, maar omdat hij of zij kwetsbaarheid ervaart, de kwetsbaarheid die alle mensen gemeen hebben. Alleen op die manier zullen we in staat zijn om effectievere en duurzamere gezondheidszorgstelsels te ontwikkelen, die in staat zijn om aan alle gezondheidsbehoeften te voldoen in een wereld met beperkte middelen, en om het vertrouwen in de geneeskunde en de gezondheidswerkers te herstellen, ondanks eventuele misinformatie of scepsis ten aanzien van de wetenschap.

Gezien het mondiale belang van deze kwestie herhaal ik de noodzaak om effectieve middelen te vinden om internationale en multilaterale betrekkingen te versterken, zodat zij "de kracht kunnen terugwinnen die nodig is om hun rol van ontmoeting en bemiddeling te vervullen. Dit is inderdaad noodzakelijk om conflicten te voorkomen en om ervoor te zorgen dat niemand in de verleiding komt om anderen te overheersen met een mentaliteit van geweld, of dat nu verbaal, fysiek of militair is." Mensenrechten en een zich verspreidende 'oorlogszucht', [[9785|+21]] Deze visie geldt ook voor de samenwerking en coördinatie door supranationale organisaties die zich bezighouden met de bescherming en bevordering van de gezondheid.

En dus, mijn vrienden, sluit ik af met de hoop dat uw inzet een effectief getuigenis zal zijn van wederzijdse zorg, die uitdrukking geeft aan de manier waarop God ons behandelt, omdat Hij voor al zijn kinderen zorgt. Ik zegen ieder van u, uw dierbaren en het werk dat u doet van harte. Dank u wel.

Laten we samen bidden

Onze Vader...

De Heer zij met u ...