De geneeskunde mag zich nooit tot dienares maken van de geplande dood!

Lieve broeders en zusters,
Lieve zieke vrienden,

Het is voor mij een grote vreugde om dit moment met jullie door te brengen, hier in Lourdes, waar al meer dan honderdvijftig jaar pelgrims uit de hele wereld naartoe komen om hun lijden – of het nu lichamelijk, psychisch of geestelijk is – via Maria aan Jezus toe te vertrouwen. Hier wordt kwetsbaarheid niet verborgen, maar wordt het een plaats van heilige ontmoeting.

Dit jaar grijpt het pastorale thema van het heiligdom terug op de begroeting van de engel Gabriël aan Maria: „Verheugt, vol van genade: de Heer is met u“ (Lc. 1, 28) [b:Lc. 1, 28]. Het belicht deze prachtige uitwisseling tussen twee blikken, die van de boodschapper van de Heer en die van Maria. In die ontmoeting maken de nederigheid en de vrijgevigheid van een jong meisje het voor God mogelijk om zijn heilswerk te volbrengen. Maria heeft de Heer niet voor zichzelf gehouden, maar heeft Hem aan de wereld geschonken, door tegen ieder van ons te zeggen: „De Heer is met u.” Deze waarheid vormt het fundament van onze waardigheid als mensen. En hier kijkt Maria naar ieder van ons als een uniek persoon, zoals de heilige Bernadette getuigt tijdens de verschijningen in de grot. Deze moederlijke blik bevestigt ons opnieuw dat niemand onzichtbaar is in de ogen van God.

In een tijdperk waarin sommige samenlevingen de neiging hebben om de blik af te wenden of de ogen te sluiten voor de waardigheid van het menselijk leven, „is het vóór alles dringend noodzakelijk in onszelf en in de anderen een beschouwende visie te bevorderen (...). Het is de visie van hem die het leven in zijn diepte ziet, doordat hij er de dimensies van belangeloosheid, schoonheid, uitdaging tot vrijheid en verantwoordelijkheid van begrijpt. Het is de visie van hem, die zich niet aanmatigt om beslag te leggen op de werkelijkheid, maar die haar aanneemt als een geschenk en daarbij in ieder ding de afstraling van de Schepper en in iedere mens zijn levend beeld ontdekt. Vgl: Gen. 1, 27; Ps. 8, 6 [[b:Gen. 1, 27; Ps. 8, 6]] Deze visie (...) begint juist onder deze omstandigheden op het aanschijn van iedere mens een oproep tot ontmoeting, tot gesprek en tot solidariteit te ontdekken." Paus Johannes Paulus II - Encyclieken - Het evangelie van het leven - Over de waarde en de onaantastbaarheid van het menselijk leven (25 maart 1995) : 83[[2|83]], opdat de wereld het leven moge hebben.

In de dialoog van de Aankondiging, terwijl de Heer zijn blik op haar richt, ontdekt Maria dat zij door God is uitverkoren. Maar in het hart van deze ontmoeting ontdekt ieder van ons dat hij persoonlijk geroepen is en diep bestemd is voor de liefde van God, die de bron van het leven is. De menselijke persoon is namelijk ‘waardig’ om het eenvoudige feit dat hij bestaat en de eeuwigheid als doel heeft. Zijn waardigheid is niet meetbaar en staat niet ter discussie.

Ik weet dat voor sommigen onder u, vanwege bepaalde ziekten en soms verschrikkelijke pijnen, de toekomst somber, onzeker en uitzichtloos kan lijken. Maar geen enkele menselijke wet mag ervoor zorgen dat u de zekerheid van uw waardigheid verliest. Integendeel, juist in naam van deze onvervreemdbare waardigheid van de mens moet de verleiding om het leven te beëindigen onder het mom van vals medeleven resoluut worden afgewezen. Het is onmogelijk om het beëindigen van een leven als normaal te beschouwen. Wat legaal is, is niet noodzakelijkerwijs moreel.

Hier in Lourdes, stad van de zieken en van de hoop, roep ik de hele gemeenschap van zorgverleners op om de diepe betekenis van hun roeping te gedenken: zorgen voor een persoon die lijdt, en hem of haar niet uit de weg ruimen. Ja, beste vrienden, wees gepassioneerde dienaren van het leven! Niemand heeft ooit het recht om „op basis van laboratoriumalgoritmen te beslissen over het leven van een bepaald embryo of een bepaalde bejaarde! De geneeskunde mag zich nooit tot dienares maken van de geplande dood!“ (Toespraak tot de leden van de Fondation Jérôme Lejeune, 22 juni 2026). In die zin roep ik u enerzijds op om de structuren voor palliatieve zorg en onderzoek onophoudelijk verder te ontwikkelen; anderzijds om de zieken met tederheid te begeleiden, zoals hier in Lourdes gebeurt, waar artsen, verpleegkundigen, brancardiers, aalmoezeniers, pastorale teams voor zieken en vele anderen hun roeping uitoefenen ten dienste van de waardigheid van de menselijke persoon, opdat de wereld het leven moge hebben. Door het lichaam te verzorgen, verzorgen jullie ook de ziel. Aan jullie, beste leden van de gastvrijheidsverenigingen, maar ook aan jullie zorgverleners, die zich inzetten ten dienste van jullie broeders en zusters, spreek ik mijn volle dankbaarheid uit. Beste zieke broeders en zusters, ik wil jullie graag zeggen: jullie zijn geen last, jullie zijn het kloppende hart van onze mensheid en een kostbare schat voor de Kerk. Ik begeleid de beproevingen die jullie doormaken met mijn gebed. Mijn gedachten gaan uit naar allen die hier niet aanwezig kunnen zijn en die vanuit hun huizen of ziekenhuiskamers verbonden zijn met onze bijeenkomst. Ik vertrouw jullie allen toe aan de moederlijke liefde van de Moeder van de Heer, en vraag haar om jullie de troost van haar Zoon Jezus te schenken. Moge God jullie zegenen en beschermen!