Maria’s Tenhemelopneming spreekt van onze eigen bestemming

Dierbare broeders en zusters,

vandaag vieren wij het hoogfeest van de Tenhemelopneming van de Heilige Maagd Maria. Het is een feest van groot belang, zowel voor de katholieke theologie als voor de volksvroomheid. In vele gemeenschappen wordt deze feestdag dan ook intens beleefd, vooral waar de kathedraal of de parochiekerk aan Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming is toegewijd.

Om dit mysterie van het geloof te overwegen, kunnen wij kijken naar twee iconografische voorstellingen waarmee kunstenaars het door de eeuwen heen hebben uitgebeeld.

De eerste, en ook de oudste, was bijna duizend jaar lang de enige voorstelling. Het is die van de “ontslaping” van de Moeder van God: zij ligt op een katafalk, ingeslapen in de dood; rondom haar staan de apostelen, die haar ontroerd en biddend vereren; in het midden staat de verrezen Jezus, die de ziel van Maria in zijn armen houdt als een pasgeboren kind. Hij is haar komen halen om haar met zich mee te nemen in de heerlijkheid van God, “naar de hemel”, zoals wij dat symbolisch zeggen. De Heer heeft voor zijn Moeder immers verwezenlijkt wat Hij aan al zijn vrienden heeft beloofd: «Wanneer Ik ben heengegaan – naar de Vader – en voor jullie een plaats heb bereid, kom Ik terug en zal Ik jullie met Mij meenemen» (Joh. 14, 3) [b:Joh. 14, 3].

Deze eerste voorstelling benadrukt de centrale waarheid: het is Christus, gestorven en verrezen, die ons leidt naar het doel waarvoor wij van oudsher bestemd zijn: het eeuwige leven. Dat is wat generaties en generaties gelovigen hebben overwogen terwijl zij baden voor de iconen van de Ontslaping. Ook in Rome is dit te bewonderen, in het grote mozaïek in de apsis van de Basiliek van Santa Maria Maggiore.

De recentere iconografie, die zich later in het Westen ontwikkelde, toont ons daarentegen de Maagd Maria ten voeten uit in de hemel, omgeven door licht en vaak omringd door engelen en heiligen. Hier staat het verheerlijkte lichaam van Onze-Lieve-Vrouw centraal, in overeenstemming met wat we lezen in het Boek van de Openbaring: «Een groots teken verscheen aan de hemel: een vrouw, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en op haar hoofd een kroon van twaalf sterren» (Openb. 12, 1) [b:Openb. 12, 1].

Sommige kunstenaars hebben beide voorstellingen samengebracht. Bovenaan beelden zij de verheerlijkte Maagd af, onderaan haar lege graf, vaak gevuld met veelkleurige bloemen, en de apostelen die hun blik naar haar in de hemel richten.

Deze tweede voorstelling benadrukt de waarheid dat Maria met ziel en lichaam ten hemel is opgenomen, dat wil zeggen: in de volheid van haar persoon. De vrouw die op aarde lichaam en bloed heeft gegeven aan het mensgeworden Woord en Hem gevolgd heeft tot aan de volmaakte eenheid met Hem in het offer van de liefde, is door Hem voor altijd opgenomen in de heerlijkheid.

Ook deze iconografie helpt ons zo onze uiteindelijke bestemming te overwegen. De volheid van leven die wij vandaag met vreugde in Maria aanschouwen, wacht ook ons aan het einde der tijden. Dan zal, zoals de heilige Paulus zegt, de verrezen Christus «ons armzalig lichaam veranderen en het gelijkvormig maken aan zijn verheerlijkt lichaam» (Fil. 3, 21) [b:Fil. 3, 21], en zal Hij wat vergankelijk is bekleden met onvergankelijkheid en wat sterfelijk is met onsterfelijkheid. Vgl: 1 Kor 15, 54 [[b:1 Kor 15, 54]] Dan zullen wij, met ons lichaam dat door de liefde van de Verlosser is omgevormd, eeuwig leven, in het feest zonder einde.

Laten wij de Heer loven, die grote dingen heeft gedaan in zijn en onze allerheiligste Moeder!

,i>Dierbare broeders en zusters,

de Allerheiligste Maria, opgenomen in de heerlijkheid van de hemel, is voor heel het volk van God een teken van hoop en vertroosting. Daarom wil ik vandaag haar moederlijke voorspraak inroepen voor die gemeenschappen die bijzonder veel behoefte hebben aan vertroosting en aan kracht om te blijven hopen. Ik denk aan de broeders en zusters in het Heilig Land, dat bij uitstek ook het land van Maria is. Ik denk aan het Oekraïense volk en aan het Russische volk, die beide die beide een diepe en innige verering hebben voor de Heilige Moeder van God. Ik denk aan de christenen die lijden onder discriminatie of zelfs vervolging.

Ook in deze dagen blijf ik bidden voor de bevolking van Colombia die lijdt als gevolg van de aardbeving.

Ik sluit mij aan bij deze gemeenschappen en bij allen die in moeilijke omstandigheden leven, en samen met hen roep ik uit: “Heilige Maria, bid voor ons!”

Ik groet u allen, gelovigen van Castel Gandolfo en pelgrims die uit Italië en uit andere landen zijn gekomen. Dank voor uw aanwezigheid, dank voor uw gebed!

Ik wens u allen een tijd van rust toe, om lichaam en geest nieuwe kracht te geven. Ook een goed boek en contact met de natuur kunnen daartoe bijdragen.

Een zalig feest vandaag en tot morgen!