• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De Kerk is een ondeelbaar geheel, omdat Christus met Zijn Kerk onverdeeld en ondeelbaar is. Christus, als Hoofd van de Kerk, is, om een diepzinnige gedachte van de H. Augustinus te gebruiken totus Christus, de gehele Christus. H. Augustinus, Preken, Sermones. 341, c. 1: ML 39, 1493 Deze geheelheid van Christus betekent volgens de heilige leraar de ondeelbare eenheid van Hoofd en lichaam in plenitudine Ecclesiae, "in de volheid van de Kerk", in die levensvolheid van de Kerk, die alle gebieden en alle tijden van de verloste mensheid, zonder uitzondering, verbindt.

De Kerk staat in het centrum van heel de menselijke geschiedenis; zij leeft op een terrein, dat heftig wordt bewogen en omgewoeld door elkaar tegenwerkende krachten en door tegenstrijdige tendensen; zij is daar blootgesteld aan allerlei rechtstreekse aanvallen op haar ondeelbare eenheid. Maar hecht gegrondvest als zij is door die diepe wortels, wordt zij hierdoor niet geschokt; integendeel, uit haar eigen leven van volkomen eenheid kan zij in de verscheurde en verdeelde mensheid steeds nieuwe genezende en eenmakende krachten uitstralen en uitstorten, krachten van de eenmakende goddelijke genade, krachten van de eenmakende Geest, waar allen naar hongeren, waarheden die altijd en overal geldig blijven, vurige idealen, die altijd en overal leven.

Daaruit blijkt, dat het altijd een heiligschennende aanslag was en is op de totus Christus, op de Christus in zijn geheelheid, en tevens een rampzalige aanslag op de eenheid van het menselijk geslacht, wanneer men probeerde en nog probeert de Kerk als het ware de gevangene en de slavin te maken van dit of dat volk in het bijzonder, haar op te sluiten binnen de enge grenzen van één natie of ook haar daaruit te verbannen. Deze verminking van de eenheid van de Kerk heeft het echte en volle levensgoed van de volkeren, die er het slachtoffer van zijn, verminderd en vermindert het nog; en des te erger" naarmate deze toestand langer duurt.

Maar het individualisme van naties en staten in de laatste eeuwen heeft niet alleen getracht de eenheid. van de Kerk aan te tasten, haar samenvoegende en eenmakende krachten te verzwakken en te belemmeren, krachten die toch eens een essentieel aandeel hebben gehad in de vorming van de West-Europese eenheid. Een verouderd liberalisme heeft, zonder de Kerk en tegen haar in, eenheid willen scheppen door middel van een laïcistische cultuur en een geseculariseerd humanisme. Als vrucht van zijn ontbindende actie en tevens als zijn vijand zag het zich hier en daar opgevolgd door het totalitarisme. Kortom, wat was na weinig meer dan een eeuw het resultaat van al die pogingen zonder en vaak tegen de Kerk? Het graf van de gezonde menselijke vrijheid; gedwongen organisaties; een wereld die in grove gewelddadigheid en barbaarsheid, in verwoesting en ruïnes, maar boven al in rampzalige onenigheid en gemis aan veiligheid haars gelijke niet heeft gekend.

In een tijd van verwarring, zoals de onze, moet de Kerk, in haar eigen belang en in het belang van de mensheid, al het mogelijke doen om haar ondeelbare en onverdeelde eenheid te doen gelden. Zij moet heden meer dan ooit bovennationaal zijn. Deze geest moet allen en alles doordringen en doortrekken, haar zichtbaar hoofd, het heilig college, heel de actie van de H. Stoel, op wie nu vooral belangrijke plichten rusten, niet alleen met betrekking tot het heden, maar meer nog met betrekking tot de toekomst.

Het gaat hier vooral om iets van de geest, om het juiste begrip van dit bovennationaal karakter, dat men niet moet afmeten of bepalen naar mathematische verhoudingen of op streng statistische basis met betrekking tot de nationaliteit van de afzonderlijke personen. In de lange perioden, waarin door een beschikking van Gods voorzienigheid het Italiaanse volk meer dan andere aan de Kerk haar hoofd heeft gegeven en veel medewerkers in het centraal bestuur van de H. Stoel, heeft de Kerk in haar geheel genomen altijd haar bovennationaal karakter ongeschonden bewaard. Ja zelfs hebben niet weinig omstandigheden er toe bijgedragen om dit karakter juist langs deze weg te behoeden voor gevaren, die zich anders sterker hadden kunnen doen gevoelen. Men denke bijv. aan de strijd om de hegemonie van de nationale staten van Europa en van de grote dynastieën in de voorbije eeuwen.

Ook na de verzoening van Kerk en staat door de Lateraanse verdragen is de Italiaanse geestelijkheid, in haar geheel genomen, een trouwe steun en verdedigster gebleven van het bovennationaal karakter van de Kerk, zonder daardoor te kort te doen aan de natuurlijke en wettelijke vaderlandsliefde. Wij wensen en bidden, dat het zo moge blijven, speciaal bij de jongere geestelijken in Italië en in heel de katholieke wereld; in alle geval eist de precaire toestand van het ogenblik een bijzondere zorg en bescherming voor dit bovennationaal karakter en deze ondeelbare eenheid van de Kerk.

Document

Naam: NEGLI ULTIMI SEI ANNI
Kerstrede tot kardinalen, bisschoppen en prelaten van de Romeinse Curie - Over het bovennationale karakter van de Kerk
Soort: Paus Pius XII - Radiotoespraak
Auteur: Paus Pius XII
Datum: 24 december 1945
Copyrights: © 1955, Ecclesia Docens 0753, p. 62-73 Uitg. Gooi & Sticht, Hilversum
Vert.: Drs. R. van Kempen C.ss.R.
Bewerkt: 6 juli 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam